Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
Kelam-ı Muhammed: Dil, toplum, kültür
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
21. Yüzyılda eğitim
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
Yeni Zelanda Katliamının Arkasında İsrail mi var?
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
İSLAMİ DAYANIŞMA CEMİYETİ ve MÜSLÜMANLARIN BU TARZ OLUŞUMLARA OLAN İHTİYACI
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
Dinin araçsallaştırılması
Veysel TAY
Veysel TAY
İngiltere-Yeni Zelanda-Suriye-YPG-Pentagon-Türkiye-Erken Genel Seçim; Çoklu Denkleminde 31 Mart Seçimleri ve Beka Meselesi - 1
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Teröre lanet, şehitlere rahmet, ümmete vahdet
Halil ÇİFTÇİ
Halil ÇİFTÇİ
Terör değil de nedir?
Aziz DARICI
Aziz DARICI
İçimiz acıyor. Ama…
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Yeni Zelanda Doğu mu Batı mı?
Engin GÜLTEKİN
Engin GÜLTEKİN
İNSANIN ANLAM VE ARAYIŞ SERÜVENİ
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Allah´ın emri, şeytanın kavliyle..
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
CAMİ ŞEHİTLERİ DUASI
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
SON FİRAVUN
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
ÇANAKKALE RUHUNU BİZ UNUTTUK ONLAR UNUTMADI
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
YENİ ZELANDA KATLİAMI VE MİSYONERLİK
Enes TARIM
Enes TARIM
OTORİTER SEÇİLMİŞLİK
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Benden geçti artık!
Muhammet YETİŞ
Muhammet YETİŞ
ADALET Mİ, MASLAHAT MI?
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
TREN METAFORU
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
BİRLİKTELİKTE DEĞERLER TEMELLİ VASAT DURUŞ
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
Bu Kez Mizansen Eksik mi Kaldı?
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Medine Sözleşmesi Bağlamından Birlikte Yaşamanın Mümkünlüğü! (1) *
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Kokuşan İnsanlık
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
Zindandan şehadete yürüyenlere dua!..
Ramazan Keskin
Ramazan Keskin
ADALET
Mahmut HAMDERCİ
Mahmut HAMDERCİ
"Sosyal Belediyecilikte MİLLİ GÖRÜŞ Yerel Yönetim Örnekliği" Kitabının Yazarı Mahmut Hamdemirci´nin Seçim Değerlendirilmesi (2)
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
DİSK, HAK-İŞ, MEMUR-SEN
Hasan ŞEREFOĞLU
Hasan ŞEREFOĞLU
Sana Yapılmak İstemediğini Neden Bana Yapıyorsun
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
Anadolu Gerçekten Çok Dolu
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
Hafızalardaki Kara Leke
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Seçim ve Adalet
Cüneyt TORAMAN
Cüneyt TORAMAN
17/25 Aralık Kumpası!
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Deizm ve ‘Dindarlık´
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
Yeni Devir Kültür Edebiyat Sayfaları Arasında…
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
İmam Humeyni Düşüncesinde ve İslam Devrimi´nin 40 Yıllık Sürecinde İslami Vahdet
Turan YAMAN
Turan YAMAN
Muhammed Tayyip Okiç: Hocaların Hocası
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
Hiçbir Nebi, Bir Dakika Sonrayı Bilemez
Bayram YILMAZ
Bayram YILMAZ
Çiçero “Bir gün bir Türk…”
Nuri YILMAZ
Nuri YILMAZ
Belediye Seçimlerinden Ne Kadar Ümitli Olalım?
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Bir İktidar Alanı Olarak Yerel Yönetimler
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Gideceği Yeri Bilmeyen Kaptanlar Diyarı…
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Beyni-Tezkiretü´ş-şu`ar
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Büyük Yürüyüşler Okumakla Başlar!
Dr. Necmettin Acar
Dr. Necmettin Acar
Suudi Rejimini Bekleyen Asıl Tehlike Taht Kavgaları
Esat HOCALAR
Esat HOCALAR
Manzarayı Umumiye
Muhittin BAĞCI
Muhittin BAĞCI
Uyanış
Celal TAHİR
Celal TAHİR
Ehliyet, Liyakat ve Sadakat
Mustafa Sefa ÇAKIR
Mustafa Sefa ÇAKIR
Ey Aziz Öğretmen!
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
Darbelerle Gelişen Türkiye!
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
Yürüyüş (İstikamet)
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
Said Alioğlu
Said Alioğlu
Musab Aydın
Musab Aydın
Kısa Bir Seyahatten...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
"Ya yıldızların Her biri bir mühendistir veya onları yapan bir mühendis vardır!.."

DOLAR
5.4345
EURO
6.1114
Âşık Çelebi´nin Meşâ´irü´s-Şuarâ Tezkiresi
Meşâ´irü´ş-Şu´arâ adlı şairler tezkiresi Türk edebiyatında yazılmış en önemli biyografi kaynaklarından biridir. Eser, 976/1568 tarihinde tamamlanıp devrin sultanı II. Selim´e sunuldu
Tarih: 31.12.2018 15:39:46
Ferhat Özbadem

Asıl adı “Pir Mehmed” olup namı es-Seyyid Pir Mehmed bin Çelebi´dir. 1520´de bugün Kosova´da bulunan Prizren yakınlarındaki Vılcıtrın adlı küçük bir köyde dünyaya geldi. Önce annesini ardından on dört yaşlarında babasını kaybeden Âşık Çelebi, yetim olmaktan dolayı çektiği sıkıntılarını gerek nesir, gerekse nazım olarak Dîvân´ında ve Meşâirü´ş-Şu´arâ´da dile getirir.

Âşık Çelebi, 941/1535´te henüz on beş yaşlarında iken Rumeli´den İstanbul´a geldi. Babasını kısa süre önce kaybetmesinin verdiği sıkıntıya rağmen tahsiline başlayan Âşık Çelebi, İstanbul´da devrin ünlü hocalarından ders alarak çok iyi bir eğitim gördü.

1541´de Bursa´ya geldi ve şair Sa´yî ile birlikte mahkeme kâtipliği yaptı. Ardından Emir Sultan vakıflarına mütevelli tayin edildi. İstanbul´a geri döndü. İstanbul mahkemesine kâtip tayin edildi. Âşık Çelebi bir ara Ebussuûd Efendi´nin fetva kâtipliğini de yaptı. Âşık Çelebi, Üsküp´te yakalandığı zatülcenp hastalığından kurtulamayarak 979/1572 Şabanı sonlarında vefat etti.

Meşâ´irü´ş-Şu´arâ adlı şairler tezkiresi Türk edebiyatında yazılmış en önemli biyografi kaynaklarından biridir. Eser, 976/1568 tarihinde tamamlanıp devrin sultanı II. Selim´e sunuldu. Tezkire, bir mukaddime ve şair biyografileri olmak üzere iki kısımdan meydana gelmektedir. Tezkire, bir mukaddime ve şair biyografileri olmak üzere iki kısımdan meydana gelmektedir. Eserin diğer şair tezkirelerine oranla oldukça hacimli olan mukaddimesinde şiire dair verilen ayrıntılı ve orijinal bilgileri türün diğer örneklerinde bulmak mümkün değildir. Girişte, sözden hareketle şiirin manası, iç ve dış unsurları, Araplarda ve Osmanlı´daki tarihî gelişimi başka kaynaklardan alınan bilgilerle, Arapça, Farsça şiirlerle, ayet, hadis ve kelamlarla desteklenerek anlatılır.

Şiirin tarihini Hazret-i Âdem´den başlatan Âşık Çelebi, şiirin manasını, kısımlarını, Aristo´nun şiir görüşünü, İslamiyet´te şiirin fonksiyonunu, Araplarda şiirin tarihi seyrini anlattıktan sonra devrine kadar tahta geçen on iki Osmanlı sultanından, bunların şiire olan ilgilerinden ve şair olanlarından bahseder. Bu arada da Osmanlı´da şiirin tarihî gelişimini özetler.

Tezkirenin metin kısmında I. Murad´dan itibaren eserin bitirildiği 976/1568 yılına kadar yaşayan 426 şair ele alınmış, özellikle müellifin dostu olan şairler samimi ve esprili bir dille, teferruatlı olarak tanıtılmıştır. Şair sayısı açısından Türk edebiyatında kaleme alınmış altıncı büyük şair tezkiresidir.

Aşık Çelebi, Osmanlı Türkçesi yanında Arapça ve Farsça´ya hakim olmasının avantajını da iyi kullanmıştır. Tezkiresinde Türkçe atasözü ve deyimler yanında Arapça, Farsça kelam-ı kibar, atasözü, deyim ve halk tabirlerini de başarılı bir şekilde anlatıma sokmuştur.

Eser, ihtiva ettiği dil malzemesiyle fonetik açıdan incelenmeye değer karakteristik özellikler taşır. XVI. yy. Anadolu Türkçesi metinlerinin arz ettiği genel yapıyı Meşâèirü´ş-şuèarâ´da da görmek mümkündür.

AHMED PAŞA: Veliyyü´d-dìn oğlı Ahmed Paşa´dur ki babası Sultan Mehemmed-i merhuma kazasker olmışdur.

Ol perì-peyker ki hayran bolmış ins ü can ana

Cümle Àlem mana hayran u min hayran ana

 

AHMED ÇELEBİ KEMÁL PAŞA-ZÁDE: Bu Ahmed, Kemal Paşazade dimekle maruf u meşhurdur ve şöhreti nur-ı şems gibi ğaym-ı hafadan şad merhale durdur.

Sanma gülgün oldı camem kanlu yaşumdan benüm

Nar-ı ışkun şulesi görindi taşumdan benüm

 

EDÁYÌ-İ ZAÌM: Hazìne katiblerinden ve ol zümrede kemal-i marifet sahiblerinden idi. Evvel Sultan Mustafa-yı merhumun şairlerinden ve zimmet-i himmetine deyn-i lazımü´l-eda olan hüsn-i nevaziş ü sitayişleri edasına mukarin olan mazhar-ı ihsan-ı vafirlerinden idi.

 

Ásman-ı hüsnün ey ebru hilali sen misin

Yohsa gözler görmedük bir tak-ı Alì sen misin

 

ESÌRÌ: Anatolı canibindendür. Tarìk-i ilm ve şaded-i tahsìlde iken feragat itmişdür. Dur u dıraz müddetler Kafiristanda esìr olup ol takrìb ile Esìrì tahallus idüp halaa buldukdan sonra Agrıboz kazasına tabi Kızılhisar nam kasabada tekaüd ihtiyar eylemişdür.

 

ÁSAFÌ: Erbab-ı bölük zümresinden kuloğullarından ehl-i işret ve esìr-i sohbet cevan idi. Şiirinde çaşnì-i ışk ve neşve-i suz olup ebyatı biribirine çespandı. Diyar-ı Haleb´de Àhìrete intikal itdi ve sal-i erbainde iken terk-i mah u sal itdi.

 

Kim didi kim hancerüne dostum düşmen sana

Kim durur bu yüzden anladan beni düşmen sana

 

EMÌRÌ: Naìbü´l-eşraf olan Seyyid Mahmud bin Ubeydu´llahdur. Mevlidi Burusa´dur.

 

Azı çoğı ömrün ancak ey gönül bir anımış

Pìr oldum ömrüme doydum diyen yalanımış

 

ENVERÌ: İstanbullı idi. Bitbazarı´nda Uzunçarşu ağzında olan dükkanlarda süzenger idi ve mürekkeb satar idi.

 

Gayra şerbet bana tìz-ab virürsün çekeyüm

Çekmedin katresin üstüme dökersem lekeyüm

 

ÁHÌ: Rumili´nde kaza-yı Niàbolı´dandur. Adı Hasan ve lakabı Benli Hasan ve mahlası Áhì´dür.

 

Gitdi gönül sana gele ey bì-vefa gele

Şayed ki isteyü seni gönlüm bana gele

 

BÁKÌ: Kadìmì İstanbulìdür. Emasil-i efazıl huzurında mukbil olan kavabilün makbulidür. Evvela danişmend ü danişverdür. Ve her gune ilm ü kemalden behreverdür.

 

Güller safada hurrem ü handan u şad-man

Bülbül belada bencileyin zar u bì-karar

 

PENÁHÌ: Nakkaş Şah kulı´dur. Sultan Bayezìd-i  merhum zemanında diyar-ı Acem´den Tebrìz´den gelüp Sultan Ahmed-i merhum şeh-zade iken Amasiyye´de Àstanesine gelüp Sultan Selìm-i merhumun cülusından sonra İstanbul´a gelüp Sultan Süleyman-ı merhum devrinde nakkaşbaşı olmışdı.

 

Sìnemdeki cerahati ey eşk taze tut

Gül gibi sakla bir güzelün yadigarıdur

Anahtar Kelimeler: Çelebi, Şuar, Tezkiresi
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa: