Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
İslamcılık Nedir?
Necip CENGİL
Necip CENGİL
“Paradigmaların İflası ve İflas Erteleme”
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Eş Seçiminde Sorumluluk/1
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Ortadoğu bilinmezliğinde Amerika
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Modernizmin serüveni
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
Şemşamer Mezhepliler!
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
Kadın Erkek Eşitliği ve Batının İki Yüzlülüğü
Hasan ŞEREFOĞLU
Hasan ŞEREFOĞLU
Şiddet Sarmalında İstikamet Kaybetmek
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Meclis-i Beyan´da deizm ateizm
Ramazan Keskin
Ramazan Keskin
Adalet
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
Güney Çin Denizi´nden Doğu Akdeniz´e
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
KUR´AN DIŞI VAHİY
Bayram YILMAZ
Bayram YILMAZ
BÖRÜ
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Trump´ın Suriye´den Çekilme Kararı ve Muhtemel Gelişmeler
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
Erdoğan´ı Davet Ettiklerine Bakın
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
İslam aklı
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
İki Fatih!
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
Müslümanlar Açısından Yüzün Yeniden İnşası
Aziz DARICI
Aziz DARICI
İnsan Şartlı Sevince...
Turan YAMAN
Turan YAMAN
Ahmed Han (1817-1898)/Hindistanlı Fikir Adamı
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
İttihadımızın Önündeki Fitne: Hased
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Darbe ve Direniş
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
Örnek Şahsiyet: Öğretmen Dursun Mehmet Şahin
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Büyük Yürüyüşler Okumakla Başlar!
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
İnsan ve Hürriyet
Enes TARIM
Enes TARIM
Dervişlerden Kurtulma Kılavuzu
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
Kaşıkçı Cinayeti ya da Üç Maymunu Oynamak
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
Tarih Bilinci ve Müfredattaki Dozu
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Âşık Çelebi´nin Meşâ´irü´s-Şuarâ Tezkiresi
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
Aileye Sahip Çık!
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
Kültür Emperyalizmi ve Yılbaşı
Dr. Necmettin Acar
Dr. Necmettin Acar
Suudi Rejimini Bekleyen Asıl Tehlike Taht Kavgaları
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
‘Babamdan Bana Hüzün Kaldı Yalnızlığı Çok Sevdim´
Esat HOCALAR
Esat HOCALAR
Manzarayı Umumiye
Muhammet YETİŞ
Muhammet YETİŞ
Gençliğin Gidişatı ve Furkan Doğan Örnekliği
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
“Diriliş Pastası”
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
Peygamberimizin Örnek Kişiliği…
Muhittin BAĞCI
Muhittin BAĞCI
Uyanış
Nuri YILMAZ
Nuri YILMAZ
Çözüme Gerçekten Hazır mıyız ?
Celal TAHİR
Celal TAHİR
Ehliyet, Liyakat ve Sadakat
Mustafa Sefa ÇAKIR
Mustafa Sefa ÇAKIR
Ey Aziz Öğretmen!
Cüneyt TORAMAN
Cüneyt TORAMAN
Türkiye´nin Gündemi ‘Sağanak Yağmur´ Gibi: Brunson, Af Teklifi, Kaşıkçı ve Andımız
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Kültürel İslam´dan İslami Varoluşçuluğa
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Lebbeyk, Allahümme lebbeyk!..
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
Darbelerle Gelişen Türkiye!
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
Yürüyüş (İstikamet)
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Vicdanımız Kanıyor!
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
Said Alioğlu
Said Alioğlu
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
Seni sigaya çeken bir molla kasım gelir.

Yunus Emre
DOLAR
5.3429
EURO
6.0908
Âşık Çelebi´nin Meşâ´irü´s-Şuarâ Tezkiresi
Meşâ´irü´ş-Şu´arâ adlı şairler tezkiresi Türk edebiyatında yazılmış en önemli biyografi kaynaklarından biridir. Eser, 976/1568 tarihinde tamamlanıp devrin sultanı II. Selim´e sunuldu
Tarih: 31.12.2018 15:39:46
Ferhat Özbadem

Asıl adı “Pir Mehmed” olup namı es-Seyyid Pir Mehmed bin Çelebi´dir. 1520´de bugün Kosova´da bulunan Prizren yakınlarındaki Vılcıtrın adlı küçük bir köyde dünyaya geldi. Önce annesini ardından on dört yaşlarında babasını kaybeden Âşık Çelebi, yetim olmaktan dolayı çektiği sıkıntılarını gerek nesir, gerekse nazım olarak Dîvân´ında ve Meşâirü´ş-Şu´arâ´da dile getirir.

Âşık Çelebi, 941/1535´te henüz on beş yaşlarında iken Rumeli´den İstanbul´a geldi. Babasını kısa süre önce kaybetmesinin verdiği sıkıntıya rağmen tahsiline başlayan Âşık Çelebi, İstanbul´da devrin ünlü hocalarından ders alarak çok iyi bir eğitim gördü.

1541´de Bursa´ya geldi ve şair Sa´yî ile birlikte mahkeme kâtipliği yaptı. Ardından Emir Sultan vakıflarına mütevelli tayin edildi. İstanbul´a geri döndü. İstanbul mahkemesine kâtip tayin edildi. Âşık Çelebi bir ara Ebussuûd Efendi´nin fetva kâtipliğini de yaptı. Âşık Çelebi, Üsküp´te yakalandığı zatülcenp hastalığından kurtulamayarak 979/1572 Şabanı sonlarında vefat etti.

Meşâ´irü´ş-Şu´arâ adlı şairler tezkiresi Türk edebiyatında yazılmış en önemli biyografi kaynaklarından biridir. Eser, 976/1568 tarihinde tamamlanıp devrin sultanı II. Selim´e sunuldu. Tezkire, bir mukaddime ve şair biyografileri olmak üzere iki kısımdan meydana gelmektedir. Tezkire, bir mukaddime ve şair biyografileri olmak üzere iki kısımdan meydana gelmektedir. Eserin diğer şair tezkirelerine oranla oldukça hacimli olan mukaddimesinde şiire dair verilen ayrıntılı ve orijinal bilgileri türün diğer örneklerinde bulmak mümkün değildir. Girişte, sözden hareketle şiirin manası, iç ve dış unsurları, Araplarda ve Osmanlı´daki tarihî gelişimi başka kaynaklardan alınan bilgilerle, Arapça, Farsça şiirlerle, ayet, hadis ve kelamlarla desteklenerek anlatılır.

Şiirin tarihini Hazret-i Âdem´den başlatan Âşık Çelebi, şiirin manasını, kısımlarını, Aristo´nun şiir görüşünü, İslamiyet´te şiirin fonksiyonunu, Araplarda şiirin tarihi seyrini anlattıktan sonra devrine kadar tahta geçen on iki Osmanlı sultanından, bunların şiire olan ilgilerinden ve şair olanlarından bahseder. Bu arada da Osmanlı´da şiirin tarihî gelişimini özetler.

Tezkirenin metin kısmında I. Murad´dan itibaren eserin bitirildiği 976/1568 yılına kadar yaşayan 426 şair ele alınmış, özellikle müellifin dostu olan şairler samimi ve esprili bir dille, teferruatlı olarak tanıtılmıştır. Şair sayısı açısından Türk edebiyatında kaleme alınmış altıncı büyük şair tezkiresidir.

Aşık Çelebi, Osmanlı Türkçesi yanında Arapça ve Farsça´ya hakim olmasının avantajını da iyi kullanmıştır. Tezkiresinde Türkçe atasözü ve deyimler yanında Arapça, Farsça kelam-ı kibar, atasözü, deyim ve halk tabirlerini de başarılı bir şekilde anlatıma sokmuştur.

Eser, ihtiva ettiği dil malzemesiyle fonetik açıdan incelenmeye değer karakteristik özellikler taşır. XVI. yy. Anadolu Türkçesi metinlerinin arz ettiği genel yapıyı Meşâèirü´ş-şuèarâ´da da görmek mümkündür.

AHMED PAŞA: Veliyyü´d-dìn oğlı Ahmed Paşa´dur ki babası Sultan Mehemmed-i merhuma kazasker olmışdur.

Ol perì-peyker ki hayran bolmış ins ü can ana

Cümle Àlem mana hayran u min hayran ana

 

AHMED ÇELEBİ KEMÁL PAŞA-ZÁDE: Bu Ahmed, Kemal Paşazade dimekle maruf u meşhurdur ve şöhreti nur-ı şems gibi ğaym-ı hafadan şad merhale durdur.

Sanma gülgün oldı camem kanlu yaşumdan benüm

Nar-ı ışkun şulesi görindi taşumdan benüm

 

EDÁYÌ-İ ZAÌM: Hazìne katiblerinden ve ol zümrede kemal-i marifet sahiblerinden idi. Evvel Sultan Mustafa-yı merhumun şairlerinden ve zimmet-i himmetine deyn-i lazımü´l-eda olan hüsn-i nevaziş ü sitayişleri edasına mukarin olan mazhar-ı ihsan-ı vafirlerinden idi.

 

Ásman-ı hüsnün ey ebru hilali sen misin

Yohsa gözler görmedük bir tak-ı Alì sen misin

 

ESÌRÌ: Anatolı canibindendür. Tarìk-i ilm ve şaded-i tahsìlde iken feragat itmişdür. Dur u dıraz müddetler Kafiristanda esìr olup ol takrìb ile Esìrì tahallus idüp halaa buldukdan sonra Agrıboz kazasına tabi Kızılhisar nam kasabada tekaüd ihtiyar eylemişdür.

 

ÁSAFÌ: Erbab-ı bölük zümresinden kuloğullarından ehl-i işret ve esìr-i sohbet cevan idi. Şiirinde çaşnì-i ışk ve neşve-i suz olup ebyatı biribirine çespandı. Diyar-ı Haleb´de Àhìrete intikal itdi ve sal-i erbainde iken terk-i mah u sal itdi.

 

Kim didi kim hancerüne dostum düşmen sana

Kim durur bu yüzden anladan beni düşmen sana

 

EMÌRÌ: Naìbü´l-eşraf olan Seyyid Mahmud bin Ubeydu´llahdur. Mevlidi Burusa´dur.

 

Azı çoğı ömrün ancak ey gönül bir anımış

Pìr oldum ömrüme doydum diyen yalanımış

 

ENVERÌ: İstanbullı idi. Bitbazarı´nda Uzunçarşu ağzında olan dükkanlarda süzenger idi ve mürekkeb satar idi.

 

Gayra şerbet bana tìz-ab virürsün çekeyüm

Çekmedin katresin üstüme dökersem lekeyüm

 

ÁHÌ: Rumili´nde kaza-yı Niàbolı´dandur. Adı Hasan ve lakabı Benli Hasan ve mahlası Áhì´dür.

 

Gitdi gönül sana gele ey bì-vefa gele

Şayed ki isteyü seni gönlüm bana gele

 

BÁKÌ: Kadìmì İstanbulìdür. Emasil-i efazıl huzurında mukbil olan kavabilün makbulidür. Evvela danişmend ü danişverdür. Ve her gune ilm ü kemalden behreverdür.

 

Güller safada hurrem ü handan u şad-man

Bülbül belada bencileyin zar u bì-karar

 

PENÁHÌ: Nakkaş Şah kulı´dur. Sultan Bayezìd-i  merhum zemanında diyar-ı Acem´den Tebrìz´den gelüp Sultan Ahmed-i merhum şeh-zade iken Amasiyye´de Àstanesine gelüp Sultan Selìm-i merhumun cülusından sonra İstanbul´a gelüp Sultan Süleyman-ı merhum devrinde nakkaşbaşı olmışdı.

 

Sìnemdeki cerahati ey eşk taze tut

Gül gibi sakla bir güzelün yadigarıdur

Anahtar Kelimeler: Çelebi, Şuar, Tezkiresi
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa: