CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİNİN İLK BÜTÇE TASARISI MECLİS´E SUNULDU
CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİNİN İLK BÜTÇE TASARISI MECLİS´E SUNULDU
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin ilk bütçe tasarısı Meclis´e sunuldu. 2019 Bütçe Kanunu Tasarısı 23 Ekim´de Plan Bütçe Komisyonununda görüşülecek.
ABD´DE ´KAŞIKÇI´ HAMLESİ: SİLAH SATIŞLARI DURDURULSUN!
ABD´DE ´KAŞIKÇI´ HAMLESİ: SİLAH SATIŞLARI DURDURULSUN!
ABD Başkanı Trump´ın "Kaşıkçı olayı için Suudi Arabistan´dan uzaklaşmak istemiyoruz" açıklamasının hemen ardından Riyad yönetimini kızdıracak hamle Temsilciler Meclisi´nden geldi. Kaşıkçı olayı nedeniyle Suudi Arabistan´a tüm silah satışlarının ve yardımların durdurulması için yasa tasarısı sunuldu.
FED TUTANAKLARI YAYIMLANDI: FAİZ ARTIŞI DEVAM EDECEK
FED TUTANAKLARI YAYIMLANDI: FAİZ ARTIŞI DEVAM EDECEK
ABD Merkez Bankası (Fed) son toplantı tutanaklarında kademeli faiz artırımlarına devam edeceğinin sinyalini verdi. Analistler, tutanakları, Fed yetkililerinin bu yılı 4 faiz artışıyla kapatma planını hayata geçirme konusundaki kararlılığını koruduğu şeklinde değerlendirdi.
YUNANİSTAN DIŞİŞLERİ BAKANI İSTİFA ETTİ
YUNANİSTAN DIŞİŞLERİ BAKANI İSTİFA ETTİ
Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Kocyas, Makedonya ile isim konusunda hükümette yaşanan tartışmanın ardından istifa etti. Başbakanlıktan yapılan açıklamada, Başbakan Aleksis Çipras´ın Kocyas´ın istifasını kabul ederek, 3.5 yıllık görevi için kendisine teşekkür ettiği belirtildi.
SÜLEYMAN SOYLU´DAN CEMAL KAŞIKÇI AÇIKLAMASI
SÜLEYMAN SOYLU´DAN CEMAL KAŞIKÇI AÇIKLAMASI
Son dakika haberi! İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, 2 Ekim tarihinde kaybolan Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı olayı ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu.
SUUDİ ARABİSTAN İSTANBUL KONSOLOSU MUHAMMED UTEYBİ GÖREVDEN ALINDI
SUUDİ ARABİSTAN İSTANBUL KONSOLOSU MUHAMMED UTEYBİ GÖREVDEN ALINDI
Suudi Arabistan, İstanbul Başkonsolosu Muhammed el Uteybi´yi görevinden aldı. Cemal Kaşıkçı olayı için soruşturma açılacak.
SUUDİ YETKİLİLER BAŞKONSOLOSLUK KONUTUNDA
SUUDİ YETKİLİLER BAŞKONSOLOSLUK KONUTUNDA
Gazeteci Kaşıkçı´nın kaybolması olayıyla ilgili 11 Suudi yetkili, Suudi Arabistan´ın İstanbul Başkonsolosluğuna ait konuta geldi.
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
ABD Eski Bakışla Yeni Türkiye´yi Anlayabilir mi?
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Fayda Üretmek İstiyorsak
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
Brunson Gerçeği!
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
İslamcılık, Muhafazakar Dindarlık Ve İktidar Üzerine Yeni Notlar
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
Fakihlerin Ta´ziri ve Ölüm Cezası
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Pazar Tahtası...
Aziz DARICI
Aziz DARICI
Ben Kimim?
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Sol, Muhafazakar İktidar Döneminde Eğitim Müfredatında…
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
Günümüzün Kerbela´sı Yemen´in Serencamı ve Ümmetin Duyarsızlığı…
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
Sen Hangi Millettensin?
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Adanmış Bir Din Görevlisi
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Adalet, Mizan ve Kitap Dengesi
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
Hangi Kriz?
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Kriz Zamanlarında Medya
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
Tarihsel Krizler ve Kritik
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
Kadınların Kabusu Erkeklerin Özlemi Olan Çok Eşlilik Meselesi
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Eğitimin Amacı ve Açmazı
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Şeytanın Kucağındaki Müslüman
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
Düş ve Bayram
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
Kendini Allah´ın Dininde Hissetmek
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Dr. Ayhan Vergili: Hilmi Ziya Ülken Önemli Bir Sosyolog, Felsefeci ve Fikir Adamıdır!
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
Müdahaleler Günü; Aşura
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
Eğitimden Tasarruf olur Mu?
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
HİCRET NEDİR, NASIL HİCRET EDİLİR?
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
MÜSLÜMANLAR ‘KADER´E İNANIYOR MU?
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Allah´ım Beni İmandan Kur´an´dan ve Romandan Mahrum Eyleme (2)
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Amerikan Demokrasisi
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
İslam, kulluk ve kölelik
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Enes TARIM
Enes TARIM
Yezid´den Bugüne Ortodoks İslam
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
Yola Çıkan Gençlere Yol Verin (Bir gencin hikayesi)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
İşba Noktasına mı Ulaştık Yoksa?
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
Son Zamanlarda İslami Camialara Yapılan Saldırıların Arka Planı
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
İnsanlığın Başkenti Kudüs
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Vicdanımız Kanıyor!
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
İstanbul Hava Durumu
Bugün
Bulutlu
20°
16°
Cuma
Bulutlu
20°
15°
Cumartesi
Parçalı bulutlu
19°
14°
Pazar
Parçalı bulutlu
18°
14°
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
Güzelliği sevdiği kadar, erdemi de seven bir insanı daha görmedim.

Konfüçyus
DOLAR
5.6825
EURO
6.5678
Devlete Karşı Suç
Modern hukukçular, modern devlet yapılanmasının derin etkisinde ayette “Allah ve Resulü”nü “devlet” olarak anlamış, böylelikle “Allah´a ve Resulü´ne karşı muharebe”yi “devlet suçu” saymışlardır.
Tarih: 25.9.2018 10:42:54
Ali BULAÇ

Kur´an-ı Kerim´de ölüm cezasının iki suç fiili için takdir edildiğini söylemek mümkün. Biri adil ve meşru bir savaşta düşman askerinin öldürülmesi, diğeri meşru bir yönetime karşı silahlı ayaklanmaya kalkışanların çarptırıldıkları üç tür cezadan birinin ölüm olması. Hadis kaynaklarında “kısas” yanında “dinden irtidat” ve evlilerin işlediği “zina fiili” ölüm cezasını gerektiren bir suç olarak tarif edilmişse de her iki cürüme Kur´an´da ölüm cezası takdir edilmiş değildir. Kur´an ve Sünnet´te yer almamakla beraber zaman içinde kamu otoritesinin yetkilerini ve iktidar güçlerini arttırma kaygısıyla fakihler “ta´zir” adı altında bazı fiilleri ağır suç kapsamına sokup halife-sultanların ölüm cezası verebileceklerine hükmetmişlerdir. 

 “Allah´a ve Resûlü´ne karşı savaş açanların ve yeryüzünde bozgunculuğa çalışanların cezası, ancak öldürülmeleri, asılmaları ya da elleriyle ayaklarının çaprazca kesilmesi veya (bulundukları) yerden sürülmeleridir. Bu, dünyadaki aşağılanmalarıdır, âhirette onlar için büyük bir azap vardır. Ancak, sizin onlara güç yetirmenizden önce tövbe edenler başka. Bilin ki, şüphesiz Allah bağışlayandır, esirgeyendir.” (5/Maide, 33-34.)

Geleneksel müfessirlerimiz ve fakihlerimiz bu ayetin tam olarak hangi suçları düzenleyen ceza olduğu konusunda açık bir fikre sahip olamamışlardır. Kimilerine göre ayet, failleri Müslüman olsun olmasın, siyasi suçları; kimilerine göre yol kesme, gasp, hırsızlık veya sıradan öldürme suçlarını düzenlemektedir. Bu ihtilaflar önemli olmakla beraber, ayetin “siyasi amaçlı eylemli kalkışma suçları”yla ilgili bir düzenleme olduğunu söylemek mümkün.

İnkârcılara karşı savaşı kastetmiş olamaz, çünkü bununla ilgili başka düzenlemeler söz konusudur. Ağır ceza davalarına giren konular çerçevesinden bakıldığında, kamu düzenini bozan (fesad) ve insanların can, mal ve namus güvenliğini tehdit eden suçlar da bu kapsamda ele alınabilir. Kurtubi´ye göre “muharib” ister şehirde ister meskun olmayan yerde olsun, insanlara karşı silah kullanan, ortada geçerli bir sebep yokken insanların mal ve canlarına saldırıda bulunan kimseye denir.

Ayette savaş (muharebe) fiilinin kullanılmış olması önemlidir. Hiç kimse Allah´la ve miladi 632´de bu dünyadan irtihal ettiğine göre Hz. Peygamber (s.a.)´le muharebe edemeyeceğine göre, burada söz konusu olan, “meşru yöneticiler”e, başka deyişle İslami hükümleri referans alan kamu otoritesine karşı başkaldırmaktır. Ancak belirli hukuki teamüller ve kurallar dahilinde yönetime sözlü veya örgütlü muhalefet etme durumunda olanlar kastedilmemektedir. O halde “Allah ve Resulüne karşı savaş açanlar” ifadesi, meşru yollarla iş başına gelmiş yöneticileri silahlı ayaklanma ile devirmek ve onların sorumlu olduğu kamu düzenini aynı yollarla bozmak, güvenliği sağlama görevlerini yerine getirmekten alıkoymak isteyenlere işaret eder. Siyasal iktidarların veya yöneticilerin kendilerine muhalif olanları “terörist veya terör örgütü, çete” statüsüne koyup sindirmeleri hukuk ihlalidir, muhaliflerin güç kullanılarak bastırılmaları için muharip olmaları, yani fiili olarak şiddet ve teröre başvurmaları, silah alıp meşru kamu otoritesine karşı savaşmaları gerekir. Oysa “ta´zir” kapsamını geniş tutanlar, yöneticilere karşı muhalefetin, örgütlü ama barışçıl iktidar taliplilerinin de ölümle cezalandırılacakları hükmünü getirmişlerdir ki. gerek Örfi hukukta, gerek Fatih Sultan Mehmet veya sonraki padişahların kanunnamelerinde yer bulan ölüm cezaları, siyaseten katl gibi tatbikatlar kaynağını İslam şeriatından almaz; her biri birer “yesağ-ı sultani” olan Cengiz yasasından, yani töreden alır.

Buradaki meşruiyetin halkın özgür iradesi ve rızasına rağmen kurulan dikta rejimleri, adaletsiz ve baskıcı yönetimlerin olmadığı açıktır. Meşruiyetin ölçüsü İslami hükümleri referans alınması ve halkın rızasıyla iş başına gelinmesidir. Meşru yöneticilere karşı fiilen ayaklananlar cezalandırılır; ama ayaklanmaya aktif olarak katılmayan sivil erkeklere, din adamlarına, kadınlara, yaşlılara ve çocuklara dokunulamaz. Siyasi suçluların fiillerinin mahiyeti ve sonuçları ne olursa olsun, onlara verilecek ceza intikamcı ve kolektif olmamalıdır.

Ayetin “yeryüzünde bozgunculuk çıkaranlar” cümlesi, siyasi rejimin kendisine karşı bir hareket içinde olmayıp yol kesen, eşkıyalık, haydutluk, korsanlık yapanların işledikleri suçu ve bu suça verilecek cezaları düzenler. Bu durumda ayeti hem siyasi suçlar, hem can ve mal emniyetini ihlal eden ağır suçlar için düşünmek mümkün.

Öldürme veya asma“ sonuçta bir “ölüm veya idam cezası”dır. “El ve ayakların çapraz kesilmesi“ni “tarihi bir ceza şekli” olarak kabul etmek mümkündür. Hem Yahudi şeriatında, hem daha önce Mısır ve başka kadim toplumlarda bu türden cezalar yer almaktadır. Mısırlı büyücüler, Hz. Musa´ya inandıklarını söylediklerinde Firavun onları “el ve ayaklarının çapraz kesme” cezasıyla tehdit etmişti (7/A´raf, 123-124; 20/Taha, 71; 26/Şuara, 49). “Nefiy” ile ifade edilen ceza ise duruma göre belli süreli hapis veya sürgün cezası olarak takdir edilebilir. Öldürme manasında anlayanlar olmuşsa da, başta zaten öldürme cezası zikredilmişti. “(Bulundukları) yerden sürülmeleri” suçu işledikleri yerden başka yere sürülmeleri veya kovalanarak İslam diyarının dışına çıkarılmaları demektir. Bunu hapis cezası şeklinde anlayanlar da olmuştur. Bu durumda dört çeşit ceza sıralanmış olmaktadır:

a) Doğrudan öldürmek (işkence ve eziyet etmeden kılıçla, kurşunla veya başka alet ve yolla);

b) Asarak idam etmek;

c) El ve ayaklarının çapraz kesilmesi;

d) Bulundukları yerden sürülmeleri (sürgün veya hapis cezası).

Hukukçular, suç fiilinin niteliğine göre bu cezaların tayin edileceğini söylemişlerdir. Ancak İmam Malik, Said bin Müseyyeb, Ömer bin Abdülaziz, Mucahid, Dahhak, en-Nehai, devlet başkanının –aslında davaya bakan mahkemenin- söz konusu cezalardan birini tayin ve takdir etmekte serbest (muhayyer) olduğunu, üçünden birini verebileceğini söylemişlerdir. Takdir mahkeme heyetine ait olduğuna göre bu tür ağır suçlara ölüm cezası, çaprazlama el ve ayakların kesilmesi veya sürgün ya da hapis cezası verilebilir.

Burada şu suali sorabiliriz: Söz konusu cezalar Kur´an´ın ilk defa kendisinin koyduğu cezalar değil ise -ki değildirler- bu durumda uygulanagelen cezalar babında zikredip mer´iyetteki uygulamalara referanslarda bulunmuş olması mümkün değil mi? Eğer böyle ise bu durumda maksadı tahakkuk ettirmeye matuf müçtehitler başka cezalar tayin ve tespit edemezler mi? Bu sualin cevabını bir sonraki yazımızda ele almaya çalışacağız.

“Ancak sizin onlara güç yetirmenizden önce tevbe edenler başka ifadesi, ayaklanma veya baskın ne kadar sürmüş olursa olsun, -gücün tükenmesi veya pişmanlık sonucu- vazgeçildiği yani isyancılar veya saldırganlar teslim olduğu takdirde onlara bir cezanın uygulanmayacağını ifade eder. Kurtubi, “Tevbe eden muharibin aleyhine imamın (devletin) yolu yoktur” der. Bazı hukukçular, “Kur´an´da hangi suçtan sonra yer almış olursa olsun, ‘tevbe edenler´ kaydı cezayı mutlak anlamda düşürür” kanaatindedirler. İmam Şafii, tevbe ile her türlü had cezasının düştüğünü söyler. Ayaklanma esnasında cana kıyılmış veya mala zarar verilmişse, sadece canın ve malın hesabı sorulur; yoksa sözlü, yazılı veya fiili muhalefet veya örgütsel faaliyet dolayısıyla muhaliflere ceza verilemez.

Ancak elbette bu, isyan veya saldırı bastırılmazdan önce olacak tevbeler için söz konusudur. Silahlı bir isyan veya saldırı bastırıldıktan, özellikle cana ve mala maddi-somut zarar verildikten sonra, failler tevbe ettiklerini açıklayacak olurlarsa, buna itibar edilmez. Mevdudi, burada bozgunculuk ve meşru yönetimi yıkma girişiminden el çekeler ve davranışlarıyla kanuna bağlı ve barışsever olduklarını gösterirlerse, pişmanlıklarından önce suçlardan birini işlemiş olsalar bile ayette geçen cezalardan hiçbirinin kendilerine verilmeyeceğini söyler. Bununla birlikte öldürme ve hırsızlık gibi herhangi bir şahsa karşı işledikleri ihanet ve suçtan dolayı mahkemeye çağrılabilirler, fakat savaş suçuyla yargılanamazlar. (Tefhimü´l Kur´an, I, 479; Ayrıca bkz. Ali Bulaç, Kur´an Dersleri, II, 629 vd..)

Tekraren söyleyelim ki İslam hukukunda “devlete karşı suç” yoktur. Suç gerçek şahıslara karşı işlenir. “Devlete karşı suç ve ceza” modern zamanların ve rejimi ne olursa olsun, modern devletin kendini halka karşı koruma dürtüsünün ürünüdür. Bu bizim ifade özgürlüğü, örgütlü muhalefet ve pozitif hukuk mevzuatında yer alan siyasi suçlar konularına yeniden bakmamızı gerektiren önemli bir husus olarak görünmektedir. Modern zamanlarda çoğu zaman devletler, kendilerine karşı silahlı, örgütsel ve kanunlarla suç saydıkları fikir ve görüşlerin ifade edilmesi dolayısıyla şahıslara ve guruplara ağır cezalar verirken, gerçek şahıslara karşı işlenen suçları affedebilmektedirler. Oysa herkes kendine karşı işlenmiş suçu affetme yetkisine sahiptir. Devletler, yurttaşları adına şahsi suçları affederken, kendilerine karşı işlenmiş suçları affetmezler.

Modern hukukçular, modern devlet yapılanmasının derin etkisinde ayette “Allah ve Resulü”nü “devlet” olarak anlamış, böylelikle “Allah´a ve Resulü´ne karşı muharebe”yi “devlet suçu” saymışlardır. Mesela ayetin şu tefsiri buna bir örnek sayılabilir: “Kur´an bu ayetlerde silahlı eşkiyalığı ve yol kesiciliği, halkın huzurunu kaçırdığı için devlete (Allah´a ve Resulü´ne karşı işlenmiş bur suç görmüş ve caydırıcı cezalar getirmiştir.” (Kur´an Yolu, II, 260.)

Oysa devlet diye somut-maddi bir entite yoktur. Şahıslar ve yöneticiler vardır. Yol kesenler, eşkiyalık yapanlar gerçek şahıslara karşı suç işlerler; eğer tevbe ile ceza düşüyorsa, gerçek şahıslar affetmedikçe ceza nasıl düşer? Eğer yöneticilere karşı yani onları devirmek üzere suç işlenmişse, bu bugünkü tabirle devlete karşı suç olup ayetin hükmüne göre failler pişmanlık beyan ediyorlarsa cezaları düşer, ama ayaklanma sırasında cana ve mala zarar vermişlerse bu zararlardan dolayı yargılanır ve ceza alırlar. Muhalefet etti, ifade özgürlüğünü kullandı, eleştirdi, iktidara alternatif ve talip olmak üzere kanuni çerçevede örgütlendi diye kimseye ceza verilemez, bu eylemlerinden dolayı suçlu addedilemez. Nitekim Elmalılı da aynı kanaati sergiler: “Doğru olan (bu olayda) kamu hukukuyla ilgili cezalar düşer, cana ve mala zarar verilmişse bunlara ceza verilir veya hak sahipleri dilerse ceza talep edebilir.” (Hak Dini Kur´an Dili, III, 1167.)

alibulac.com.tr

Anahtar Kelimeler: Devlete, Karşı
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa: