Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
Kur´an´a Çağırdığını Söyleyenlere Sorular
Aziz DARICI
Aziz DARICI
Konuştuklarımız yazdıklarımız tekerrür ediyor
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Rahmet Peygamberi ve gençlik
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Ali Emiri´nin İşkodra Vilayeti Osmanlı Şairleri kitabından notlar
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
Biz Bilemedik!
Enes TARIM
Enes TARIM
Anadolu İslamı Üzerine Bir Deneme
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
Sol-İslam, Sosyalist-İslam, Eşitlikçi-İslam Tartışmalarına Kurban Edilen Bir İslam Kahramanı: Ebu Zer
Esat HOCALAR
Esat HOCALAR
Manzarayı Umumiye
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
Ortadoğu´da kargaşayı daha da derinleştirmek istiyorlar
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Araftakiler
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Domuz rezaleti ve bir hatıra
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
Kadın ve Özgürlük Dediniz
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
Yetimler sanatla buluştu
Muhammet YETİŞ
Muhammet YETİŞ
Gençliğin Gidişatı ve Furkan Doğan Örnekliği
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Türkiye ve Çin benzer fikirlere sahip iki ülke idi, ama…
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
“Diriliş Pastası”
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
Cemaatler Birbirinden Neden Haz Almaz
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
Seyyid Kutup ve Muhayyilesi
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Bizden Değilsen Gelme
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
Peygamberimizin Örnek Kişiliği…
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Bencilliğin Yalnızlaştıran Zehiri
Muhittin BAĞCI
Muhittin BAĞCI
Uyanış
Nuri YILMAZ
Nuri YILMAZ
Çözüme Gerçekten Hazır mıyız ?
Celal TAHİR
Celal TAHİR
Ehliyet, Liyakat ve Sadakat
Mustafa Sefa ÇAKIR
Mustafa Sefa ÇAKIR
Ey Aziz Öğretmen!
Cüneyt TORAMAN
Cüneyt TORAMAN
Türkiye´nin Gündemi ‘Sağanak Yağmur´ Gibi: Brunson, Af Teklifi, Kaşıkçı ve Andımız
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
Yeniden İman Etmek!
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Kültürel İslam´dan İslami Varoluşçuluğa
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Lebbeyk, Allahümme lebbeyk!..
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
Çağrılar Neden Karşılık Bulmaz?
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
İslami Hareketlerde "Minnet" Sorunu
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
Darbelerle Gelişen Türkiye!
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
Kaşıkçı Olayı Suudilerin Sonu Olacak!
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Savaş mı Cinayet mi?
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Adalet, Mizan ve Kitap Dengesi
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
Düş ve Bayram
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Dr. Ayhan Vergili: Hilmi Ziya Ülken Önemli Bir Sosyolog, Felsefeci ve Fikir Adamıdır!
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
Eğitimden Tasarruf olur Mu?
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
Yola Çıkan Gençlere Yol Verin (Bir gencin hikayesi)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
Son Zamanlarda İslami Camialara Yapılan Saldırıların Arka Planı
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Vicdanımız Kanıyor!
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
İstanbul Hava Durumu
Bugün
Parçalı bulutlu
Perşembe
Bulutlu
Cuma
Fırtına
12°
Cumartesi
Bulutlu
11°
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
Ne mutludur o kişi ki yoldaşı, haset değildir…

Mevlana
DOLAR
5.3505
EURO
6.0880
Bir Entelektüel Ve Şiir Hikemiyatı: İbn Kuteybe
Kendisinden önceki şiir tenkitçilerinin yöntem kurallarına uymayan İbn Kuteybe, şairlerin şiir sayılarına veya tabakalarına değil kaliteli ve sanatsal şiir yazıp yazmadıkları üzerinden değerlendirmiştir.
Tarih: 2.3.2018 08:19:38
Ferhat Özbadem

İbn Kuteybe´nin, 828 yılında Küfe´de doğduğu rivayet edilir. Döneminin en büyük alimlerinden ilim tahsil etmiştir. Meşhur Mutezile alimlerinden Cahız´dan ders ve icazet almıştır. Tefsir, fıkıh, hadis, lügat, edebiyat ve dil alanında uzun süre ilim tahsil etmiştir. Bu alanlarda döneminin zirve şahsiyetlerinden biri olmuştur.

İlk gençlik yıllarından başlamak üzere uzun bir süre Mutezile ilim halkalarında bulundu. Sonrasında muhaddislerin ilim halkalarına ilgi duymaya başladı. Hayatının son yirmi senesini kadılık yaparak devam ettirdi. 889 yılında Bağdat´ta vefat ettiği rivayet edilir.

Dönemin ilmi ve fikri tartışmaları içinde yer alan İbn Kuteybe aynı zamanda iyi bir edebi tenkitçi ve şiir eleştirmenidir. İlmi konulardaki usul ve yöntem ile ilgili görüşleri birçok farklı eserde dağınık dururken şiir ve şairler ile ilgili tenkit ve görüşleri “Şairler Ve Şiirler” adlı eserde bir bütün olarak bulunmaktadır.

Kendisinden önceki şiir tenkitçilerinin yöntem kurallarına uymayan İbn Kuteybe, şairlerin şiir sayılarına veya tabakalarına değil kaliteli ve sanatsal şiir yazıp yazmadıkları üzerinden değerlendirmiştir.

Şiir ve şairler adlı eseri iki bölümden meydana gelir.  Birinci bölümü, şiir türleri, klasik kaside gibi hususları ihtiva eder; ikinci bölümü ise şairleri ele alır.

İbn Kuteybe, “Şiiri dört kısma ayırır: 1. Lâfzı güzel, anlamı iyi olanlar. 2. Lâfzı güzel ve tatlı olup anlamında bir yarar bulunmayanlar. 3. Lâfzı kusurlu, anlamı iyi olanlar. 4. Lâfzı ve anlamı düşük seviyede olanlar.

İbn Kuteybe´ye göre, yetenekli şairin şiiri, doğaldır ve güçlüdür. Böyle olan şiir açık ve akıcıdır. Başını okurken, kafiyesini bilirsin. Beytin sadrını okur okumaz zihne aczi gelir. Bunu söyleyen şair, tenkih ve tehzib ile yorulmaz. Buna rağmen estetiktir. Akıcı ve cezaletlidir. Güzelliği doğaldır. Yani, anlamlar çok zihin yormadan şairin zihnine gelir. Yetenekli şairi imtihan ettiğinde duraksamadan şiir söyler. ” (Halim ÖZNURHAN)

Şiir Ve Şairler eserinin girişinde “izlediği yöntem ile eserin muhtevası, şiir teorisi ile eleştirisine ve şairlerin kısımlarına ilişkin bilgi veren İbn Kuteybe, ele aldığı şairlerin zamanları, yetenekleri, kabileleri, baba adları, onlardan lakap ve künyeleriyle tanınanlar hakkında bilgi aktardığını, şairlere dair nakil ve anekdotlara, onların beğenilen şiirlerine, ilim adamlarının lafız ve mana bakımından hatalı buldukları hususlara, mütekaddimin şairlerinin söyleyip müteahhirînin onlardan yaptığı alıntılara (intihal, serika), şiirin bölümlerine, türlerine ve beğenilen niteliklerine yer verdiğini belirtir.” (Musa YILDIZ)

Eserin henüz Türkçeye tercüme edilmemiş olması kültür ve düşünce dünyamızın gelişmesi açısından büyük bir eksikliktir. Eserin Arapça baskısı Şefkat Yayıncılık´tan temin edilebilmektedir. Edebiyat anlayışımızın gelişmesi köklerimiz olan ilk dönem eserlerin kültür ve düşünce dünyamıza kazandırılması ile ancak mümkün olacak ve ilerleyecektir. İlk dönem edebi eserler üzerinde yapacağımız araştırma ve çalışmalar neticesinde geldiğimiz yeri daha iyi tanımlayabiliriz.

Şairlerin şiirleri ile alimlerin yazdığı şiirlerin birçok anlamda farklı olduğuna vurgu yapar İbn Kuteybe. Sadece estetik ve sanatın öncelendiği şiirin de sadece mesajın öncelendiği şiirinde yanlış olduğunu düşünenlerdenim. Bir şiirde hem sanat ve estetik kaygısı hem de derin manalar barındıran mesajlar da olmalı diye düşünüyorum.

İbn Kuteybe, “mantığı zevkinden, düşüncesi pratiğinden daha iyi biridir. Şiiri değerlendirmede kişisel kanaatin esas olmasını istemekle isabet etmiş, matbu şiirin sonunun başından belli olan şiir olduğunu söyleyerek doğru karar vermiştir. Mütekellif şiiri de bu bütünlükten yoksun olmak biçiminde tanımlamıştır. Fakat şiiri lafız ve anlamlarının güzelliğine göre bölümlerken yargılarıyla zevklerini birbirine karışmıştır. Matbu ve mütekellif şiiri ayırırken tabii olan ile irticali (doğaçlama) olanı, zaman içinde ayıklanmış (teskifi) olanla zorlama (tekellüfi) olanı karıştırmıştır. Bütün bunlarla birlikte o Arap şiirinin Yunan mantığı içinde boğulmasına, eskinin sadece eskiliği yüzünden kabul, yeninin de sadece yeni olması dolayısıyla reddedilmesine karşı durmuştur.” (İsmail GÜLER)

Kendi dönemine kadar olan süreçte kullanılan edebi tenkit ilkelerinden farklı olarak kendine has ilkeler ile tenkitlerini ve derecelendirmesini yapan İbn Kuteybe şiir ve edebiyat alanında çok önemli bir adım atmıştır. Edebiyat ve şiir alanında günümüzde yeni yöntem ve ilkelerin ortaya çıkmasına vesile olması niyeti ile yazılan bu yazının amacına ulaşması temennisi ile.

 

Anahtar Kelimeler: Entelektüel, Şiir, Hikemiyatı, Kuteybe
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Sayfa: