Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Muhittin BAĞCI
Muhittin BAĞCI
Uyanış
Nuri YILMAZ
Nuri YILMAZ
Çözüme Gerçekten Hazır mıyız ?
Celal TAHİR
Celal TAHİR
Ehliyet, Liyakat ve Sadakat
Mustafa Sefa ÇAKIR
Mustafa Sefa ÇAKIR
Ey Aziz Öğretmen!
Cüneyt TORAMAN
Cüneyt TORAMAN
Türkiye´nin Gündemi ‘Sağanak Yağmur´ Gibi: Brunson, Af Teklifi, Kaşıkçı ve Andımız
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Deizme Dair Bir Derkenar
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
Neden Cemal Kaşıkçı?
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
Yeniden İman Etmek!
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Kültürel İslam´dan İslami Varoluşçuluğa
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
Siyaset ve İman İlişkisi
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
Masamdaki Kitaplar
Aziz DARICI
Aziz DARICI
Müslümanların Kaderi İman ve Mücadeledir
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Kaşıkçı Travması ve Yeni Ortadoğu Düzeni
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Ademce Bir Duruş Sergilemek
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
Tebliğ: Örf, Adet ve Gelenek
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
ABD´nin Ekonomik Yaptırımlarının İran´a Yansıması
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Taksici Gözüyle İstanbul
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
Sapkınlık Aracı Olarak Mal
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Lebbeyk, Allahümme lebbeyk!..
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
Çağrılar Neden Karşılık Bulmaz?
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Önceliklerimiz
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
İslamcılık Öldü Mü?
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
Mine´nin Kırıkkanatları
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Ruhu Çamurlaşmış İnsanlar
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
İslami Hareketlerde "Minnet" Sorunu
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
Darbelerle Gelişen Türkiye!
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
Duaya Davet!
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
Kaşıkçı Olayı Suudilerin Sonu Olacak!
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Savaş mı Cinayet mi?
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
Günümüzün Kerbela´sı Yemen´in Serencamı ve Ümmetin Duyarsızlığı…
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Adalet, Mizan ve Kitap Dengesi
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
Düş ve Bayram
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Dr. Ayhan Vergili: Hilmi Ziya Ülken Önemli Bir Sosyolog, Felsefeci ve Fikir Adamıdır!
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
Eğitimden Tasarruf olur Mu?
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Allah´ım Beni İmandan Kur´an´dan ve Romandan Mahrum Eyleme (2)
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Enes TARIM
Enes TARIM
Yezid´den Bugüne Ortodoks İslam
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
Yola Çıkan Gençlere Yol Verin (Bir gencin hikayesi)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
Son Zamanlarda İslami Camialara Yapılan Saldırıların Arka Planı
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Vicdanımız Kanıyor!
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
İstanbul Hava Durumu
Bugün
Bulutlu
16°
10°
Salı
Sağanak
17°
13°
Çarşamba
Sağanak
13°
10°
Perşembe
Bulutlu
11°
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
Yaldızlı sözlerle erdem bağdaşmaz.

Konfüçyus
DOLAR
5.3412
EURO
6.0565
YENİ DÖNEMİN KODU İRAN-KÜRT ÇATIŞMASI MI?
Son üç ayda yoğunlaşan, Komele, PJAK ve İKDP tarafından İran içinde düzenlenen silahlı saldırılar, aslında İran ve Kürtler arasında yeni bir dönemin başladığını gösteriyor.
Tarih: 14.9.2018 16:42:09

14. 09. 2018 Cuma

İSTANBUL - Dr. Hakkı Uygur(*)

Uluslararası kamuoyunda adına destek kampanyaları düzenlenen Ramin Hüseyin Penahi´nin de içinde bulunduğu Kürt militanları İran´ın idam etmesiyle eşzamanlı olarak, Kuzey Irak´ın Köy Sancak bölgesinde bulunan İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDP-İ) merkezine ve eğitim alanlarına füze saldırısı düzenlemesi, İran´ın Kürtlerle ilişkileri açısından önemli bir gelişme.

İdamlarla ilgili belirtilmesi gereken husus şu: Her ne kadar çok sayıda Kürt aktivist ve örgüt Penahi ve arkadaşlarının sivil eylemciler olduğunu ileri sürseler de, gerek Penahi´nin kendi ifadeleri gerekse İran devletinin yayınladığı görüntüler, adı geçenlerin silahlı örgüt üyeliği hususunda şüpheye yer bırakmıyor. Bununla birlikte, 2009´da yakalanan bu kişilerin neden şimdi idam edildikleri hakkındaki soru ise haklı bir soru. İran-Kürt eksenli son gelişmeler, bu olaylarla sınırlı değil: Söz konusu hadiselerden bir gün önce, 7 Eylül´de de İran yönetimi ülkenin batısındaki Merivan kentinde çıkan çatışmada, terör örgütü PKK´nın İran kolu PJAK üyesi 6 teröristin öldürüldüğünü duyurmuştu. Eşzamanlı olarak (İran) Kürdistan İstihbarat Dairesi de yaptığı açıklamada, son bir ayda iki terörist hücreye baskın düzenlendiğini ve 12 kişinin göz altına alındığını duyurdu.

Son üç ayda yoğunlaşan, Komele, PJAK ve İKDP tarafından İran içinde düzenlenen silahlı saldırılar, aslında İran ve Kürtler arasında yeni bir dönemin başladığını gösteriyor. Bundan önce istikrarlı bir stratejiyle bölgesel Kürt sorununu Türkiye´nin bir sorunu olarak lanse etme amacı güden Tahran yönetimi, bunda bir ölçüde başarılı da olmuştu. İran içinde günden güne artan siyasal Kürtçülüğün tepkileri manipülasyonlarla Türkiye´ye yönlendirilmişti. Örneğin Kürtçülük davasından yargılanan isimlerin Afrin operasyonu röportajları ve Türkiye aleyhindeki görüşleri, İran´ın ana-akım medyasının sayfalarını süsleyebilmiş ya da Kürt milletvekilleri meclis genel kurulunda Türkiye Cumhurbaşkanı´na rahatlıkla DEAŞ´çılık iftirası atabilmişlerdi. Bu şekilde dış politikada gittikçe daha fazla önem kazanmaya başlayan Kürt siyasal hareketleriyle ittifak olanakları aranırken, iç politikaya yönelik olarak da geleneksel biçimde Türkiye´ye sempati besleyen Sünni-muhafazakâr Kürt halkının bu eğilimleri önemli ölçüde törpülenmiş, Türkiye´ye müzahir gruplar bile bildiriler yayımlayarak TSK´nın terör örgütüne yönelik harekâtını kınamak zorunda bırakılmışlardı.

Saldırılar neden artıyor?

İran´ın sert ve tavizsiz güvenlik politikaları nedeniyle uzun süredir fazla bir varlık gösteremeyen çeşitli örgütlerin Donald Trump yönetiminin işbaşına gelmesiyle hareketlenme içine girdikleri fark ediliyor. İran tarafından İsrail ve Suudi Arabistan´dan mali yardım almakla suçlanan bu örgütler içinde, özellikle yeniden teşkilatlanma çabasında olan ve Trump kabinesinden de açık destek gören Halkın Mücahitleri örgütü dikkat çekiyor. Bununla birlikte, ülke içindeki silahlı çatışmaların “Mücahitler” tarafından değil, haziran ayında Washington´ı ziyaret eden liderlerinin dönüşünden sonra Kürt örgütler tarafından tetiklendiği görülüyor. Bu gelişmelerin farkında olan İran, özellikle son bir yıldır çeşitli suikast ve bombalama girişimiyle muhalif Kürt liderleri ortadan kaldırarak söz konusu örgütlerin harekete geçmesini engellemeye ya da geciktirmeye çalışıyor. Bunun yanı sıra, son dönemde ülkeye Irak sınırlarından ciddi miktarda silah sokulduğunu gören yönetim, bölgenin önemli gelir kaynağı olan sınır kaçakçılığını da yasaklamış durumda. Birçok Kürt şehrinde düzenlenen kepenk kapatma eylemleri yönetimin kararında bir değişiklik meydana getirmedi.

Son füze saldırısı, İran´ın silahlı faaliyet yürüten Kürt örgütlerle mücadelede yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor. Tartışmalı referandum sürecinde de gözler önüne serildiği gibi, zaten ciddi bir nüfuzunun olduğu bölgede daha önce çeşitli defalar uyguladığı klasik yöntemleri bırakarak, Tebriz´den ve/veya Urumiye´den gönderdiği füzelerle toplantı halindeki liderleri hedef aldı. KDP-İ´nin mevcut genel sekreteri Mustafa Halidi´nin ve eski genel sekreteri Halid Azizi´nin yaralananlar arasında olması, yine merkezi komiteden çok sayıda üyenin hayatını kaybetmesi, saldırının hedefine ulaştığını gösteriyor. Saldırılardan yaralı olarak kurtulan Azizi verdiği demeçte, İran´ın sürekli tehditlerinden dolayı gerekli tedbirleri aldıklarını, ancak akıllarına bir füze saldırısı düzenlenebileceğinin gelmediğini söyledi. Bu arada yeri gelmişken, Barzani yönetiminin saldırıları kınarken bu örgütleri de kınadığını ve komşu ülkelere yönelik saldırılar için Kürdistan topraklarının kullanılmaması gereğini vurguladığını da hatırlamalıyız. Benzer bir açıklama Devrim Muhafızları Örgütü tarafından da yapıldı ve kendilerinin ve bölgesel yönetimin çeşitli uyarılarına rağmen faaliyetlerini durdurmayan grupların hedef alındığı belirtildi.

Dolaylı mesaj

İran´ın son saldırıda 300 kilometre menzilli ve katı yakıtlı Fatih-110 füzelerinin ilk versiyonlarını kullanması açık bir ciddiyet mesajını barındırıyor. Bölgesel askeri dengeler değerlendirilirken İran sürekli olarak füze kapasitesiyle gündeme geliyor ve Trump´ın nükleer anlaşmadan çıkmasından sonra İran için belirlediği 12 şartın en önemlilerinden birini füzelerin sınırlandırılması hususu teşkil ediyor. Uzun süredir uluslararası silah ambargosuna maruz kalan ve bu nedenle gelişmiş konvansiyonel silah sistemlerinin tedarikinde zorlanan ülke, bütün savunma mekanizmasını adeta söz konusu füze teknolojisi üzerine kurmuş durumda. Doksanlı yılların başından beri bu alana yatırım yapan Tahran yönetiminin, geçmişte farklı sınıflarda gelişmiş füze üretimi iddiaları şüpheyle karşılanmış olsa da, bu saldırıdan sonra füze kabiliyeti daha az sorgulanacak ve bölgedeki hasımları daha ciddi tedbirler geliştirmeye çalışacaktır. Zira gelişmiş hava savunma sistemlerinin söz konusu füzeleri havada yakalama kapasitesine sahip olmakla birlikte, çok sayıda füzenin eş zamanlı olarak fırlatılması durumunda çaresiz kaldıkları biliniyor. Dolayısıyla İran´ın daha önce vekil örgütler üzerinden tehdit ettiği İsrail, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin bu gövde gösterisinden hoşlanmadıkları tahmin edilebilir. İsrail basınında bu saldırının aslında İsrail´e yönelik mesaj olduğu ve İran karşıtı silahlı gruplara hava savunma sistemleri sağlanması önerisinde bulunulması ya da ABD başkan yardımcısı Pence´in Barzani´yi arayarak saldırıyı kınaması, “mesajın alındığının” göstergesi olarak kabul edilebilir.

Önümüzdeki dönem neler getirecek

İran´a uygulanan ekonomik yaptırımların etkisini göstermeye başlaması, bazı ülkelerin İran´dan petrol alımını ambargoların ikinci halkasının başlayacağı Kasım ayından önce sıfıra indirmesi, Nükleer Anlaşman´ın en önemli destekçileri olan Avrupa ülkelerine yapılan petrol ihracatındaki yüzde 40´lık düşüş, İran´ın ekonomik kuşatma karşısındaki pozisyonunun zayıf ve edilgen olduğu iddialarını doğruluyor. İranlı liderlerin vurguladıkları gibi, mevcut Trump yönetimiyle masaya oturmamaları durumunda, en az iki yıllık süre içinde ABD ile İran arasındaki gerilim düzenli olarak artacaktır. Dolayısıyla Basra merkezli gösterilerde İran´ın şehirdeki konsolosluğunun yakılması, Irak´taki hükümet kurma çabalarının İran´ı zorlayacak şekilde sürdürülmesi, Rusya´nın Suriye krizinde sona gelinirken İran´ı dışlayan çabalar içine girmesi, İran´ın yıllardır Türkiye´ye karşı bir koz olarak gördüğü Kürt grupların aralarındaki ideolojik farklara rağmen İran toprakları içinde saldırılar düzenlemeye başlaması, Trump´ın hedefindeki ülkenin önümüzdeki dönemde yalnızca ekonomik yaptırımlarla uğraşmayacağını, bölgesel faaliyetlerinin de ciddi bir müdahaleye maruz bırakılacağını gösteriyor. İran füze yeteneğini göstererek ya da Basra´daki ABD konsolosluğuna yönelik misilleme girişimleriyle bu tür bölgesel müdahaleler konusunda elinin (ekonomi alanında olduğu kadar) zayıf olmadığını ve gerektiği takdirde gerginliği artırmaktan kaçınmayacağını göstermiş oluyor. Karşı tarafın buna cevabını ise önümüzdeki dönemde göreceğiz.

(*)Dr. Hakkı Uygur İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) başkan yardımcısıdır.








Kaynak: AA

Anahtar Kelimeler: YENİ DÖNEMİN KODU İRAN KÜRT ÇATIŞMASI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
İlme Hayat Veren Hür Düşünceyi Keşfedemedik
İlme Hayat Veren Hür Düşünceyi Keşfedemedik
Mehmet OCAKTAN
Haber Sunan Yapay Zeka
Haber Sunan Yapay Zeka
Zafer ACAR
Makas
Makas
Mustafa KARAALİOĞLU
Facebook Postu Olabilecek İddialarla Tutuklanmak!
Facebook Postu Olabilecek İddialarla Tutuklanmak!
Yıldıray OĞUR
ABD´nin 6 Trilyon Dolarlık Savaşı
ABD´nin 6 Trilyon Dolarlık Savaşı
Akdoğan ÖZKAN
Operasyonun Mesajı Kime: Erdoğan´a mı, Bize mi, Avrupa´ya mı?
Operasyonun Mesajı Kime: Erdoğan´a mı, Bize mi, Avrupa´ya mı?
M. Y. YILMAZ
Prof. Dr. Berdal Aral: Dünya Filistin Meselesinde Üç Maymunu Oynuyor
Prof. Dr. Berdal Aral: Dünya Filistin Meselesinde Üç Maymunu Oynuyor
İsrail´in onlarca yıldır hem Filistin halkını hem de komşu Arap ülkelerini hedef alan savaş, katliamlar ve insanlık suçları karşısında, Güvenlik Konseyi, ABD´nin çabaları sonucunda, hemen her zaman üç maymunları oynamayı tercih etmiştir.
Yazarımız Celal Tahir, Siyasette “Ehliyet, Liyakat ve Sadakat” Olgularını Değerlendirdi
Yazarımız Celal Tahir, Siyasette “Ehliyet, Liyakat ve Sadakat” Olgularını Değerlendirdi
Ehliyet ve liyakati devlet ve hükümet hayatında prensip edinmek, adaleti tahakkuk ettiren en önemli hususlardandır. Bu böyle olduğunda toplumda genel olarak insanların hak ettikleri durum, pozisyon, görev, vazifelere gelmeleri-getirilmeleri noktasında isabetli davranıldığı kanaati yerleşir. Ve dolayısıyla toplumun kahir ekseriyetinde devletin adalet ile idare ettiği duygu ve düşüncesi oluşur ve pekişir. Ve buna bağlı olarak toplumun çeşitli siyasal, sosyal, kültürel, etnik, dini kümeleri toplum ve devlet hayatında yer edinirler, temsil edilirler.
İşsizliğe Teslim Olduk
İşsizliğe Teslim Olduk
Esfender KORKMAZ
Yeni Diktatörlerinizi Tanıyın
Yeni Diktatörlerinizi Tanıyın
Serdar TEMİZ
Bu İlkellik, Bu Ülkeye de, Halkımıza da Hakarettir!
Bu İlkellik, Bu Ülkeye de, Halkımıza da Hakarettir!
Selahaddin E. ÇAKIRGİL
Ekmeleddin Bey´in Kitabı ve Mehmed Âkif´in Kayıp Kur´an Meâlinin Esrarı
Ekmeleddin Bey´in Kitabı ve Mehmed Âkif´in Kayıp Kur´an Meâlinin Esrarı
Murat BARDAKÇI