Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Deizme Dair Bir Derkenar
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
Neden Cemal Kaşıkçı?
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
Yeniden İman Etmek!
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Kültürel İslam´dan İslami Varoluşçuluğa
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
Siyaset ve İman İlişkisi
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
Masamdaki Kitaplar
Aziz DARICI
Aziz DARICI
Müslümanların Kaderi İman ve Mücadeledir
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Kaşıkçı Travması ve Yeni Ortadoğu Düzeni
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Ademce Bir Duruş Sergilemek
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
Tebliğ: Örf, Adet ve Gelenek
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
ABD´nin Ekonomik Yaptırımlarının İran´a Yansıması
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Taksici Gözüyle İstanbul
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
Sapkınlık Aracı Olarak Mal
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Lebbeyk, Allahümme lebbeyk!..
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
Çağrılar Neden Karşılık Bulmaz?
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Önceliklerimiz
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
İslamcılık Öldü Mü?
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
Mine´nin Kırıkkanatları
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Ruhu Çamurlaşmış İnsanlar
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
İslami Hareketlerde "Minnet" Sorunu
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
Darbelerle Gelişen Türkiye!
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
Duaya Davet!
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
Kaşıkçı Olayı Suudilerin Sonu Olacak!
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Savaş mı Cinayet mi?
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
Günümüzün Kerbela´sı Yemen´in Serencamı ve Ümmetin Duyarsızlığı…
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Adalet, Mizan ve Kitap Dengesi
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
Düş ve Bayram
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Dr. Ayhan Vergili: Hilmi Ziya Ülken Önemli Bir Sosyolog, Felsefeci ve Fikir Adamıdır!
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
Eğitimden Tasarruf olur Mu?
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Allah´ım Beni İmandan Kur´an´dan ve Romandan Mahrum Eyleme (2)
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Enes TARIM
Enes TARIM
Yezid´den Bugüne Ortodoks İslam
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
Yola Çıkan Gençlere Yol Verin (Bir gencin hikayesi)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
Son Zamanlarda İslami Camialara Yapılan Saldırıların Arka Planı
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Vicdanımız Kanıyor!
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
Cüneyt TORAMAN
Cüneyt TORAMAN
Celal TAHİR
Celal TAHİR
Nuri YILMAZ
Nuri YILMAZ
Mustafa Sefa ÇAKIR
Mustafa Sefa ÇAKIR
İstanbul Hava Durumu
Bugün
Sağanak
13°
10°
Pazartesi
Bulutlu
16°
Salı
Fırtına
17°
13°
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
İçteki kiri su değil, ancak gözyaşı temizler…

Mevlana
DOLAR
5.3412
EURO
6.0565
TANZİMAT´IN İKİ ÇOCUĞU
1839 tarihi yeni ve farklı bir nizam, intizam, muntazam, nazım ve tanzim sözcüklerini bünyesinde barındırır. Topluma bu sözcüklerle yeni bir yön vermek isteyen devlet ricali, kullandıkları bu sözcüklerin günümüz insanını nereye sürükleyeceğini, günümüz insanına ne getirip ondan ne götüreceğini ya da bizler için sözcüklerin bir değer ifade edip etmeyeceğini düşündüler mi? Ahmet Topçu yazdı.
Tarih: 3.11.2018 17:59:27

03. 11. 2018 Cumartesi

1839 tarihi yeni ve farklı bir nizam, intizam, muntazam, nazım ve tanzim sözcüklerini bünyesinde barındırır. Topluma bu sözcüklerle yeni bir yön vermek isteyen devlet ricali, kullandıkları bu sözcüklerin günümüz insanını nereye sürükleyeceğini, günümüz insanına ne getirip ondan ne götüreceğini ya da bizler için sözcüklerin bir değer ifade edip etmeyeceğini düşündüler mi? Bu uzun sorunun cevabına bir anda evet ya da hayır diyebilmek kolay gibi durmuyor. Ama şurası gerçek, attıkları adımın izleri bugün zihnimizde ve bünyemizde geziyor. Bu kesin.

Sufi tecrübe direkt hedef değil ama…

“Değişim”e vurgu yapan Tanzimat ricali ve metni temel hedef olarak, devletin tekrar güçlenmesini, gücü engelleyen sebeplerin ortaya konularak bertaraf edilmesini kabul etti. Bu metinde ya da devlet ricalinin sözlerinde sufi tecrübeyi hedef alan kesin ve net hükümler yok. Ancak devlet ricalinin ve Tanzimat metninin ortaya koyduğu hedeflerden sufi tecrübe de etkilendi. Nizam onun başına da geçti.

Garip karşılanabilecek olan şu ki; fermanın banisi Abdülmecid, vasiyetinde, sufi tecrübeyi öncülleyen bir istekte bulunuyor: Öldükten sonra her Cuma gecesi on Halidî-Nakşî dervişi mezarı başına gelip hatm-ı hâce edecekler ve dua ve zikirde bulunacaklar. Kaderin garip cilvesine bakın ki bugünkü iktidar sahiplerinin atası sayılabilecek bir isim olarak Abdülmecid sufi tecrübeyi ön plana çıkaran bir istekte bulunur. Bugün sufi tecrübe tartışmalarında özellikle Halidî-Nakşî geleneğe karşı çıkılmasını nasıl anlamak gerekir? Buradan şu yargıya da varmak mümkün mü? İddia edildiği gibi sarayın benimsediği sufi yolu sadece Mevlevilik değil; aynı zamanda sarayda başka sufi tecrübelere açık kapılar da mevcut.

Tanzimat´ın çocukları ikiye ayrılır

Bir ailenin, cemiyetin, kurumun, devrin, anlayışın, cemaatin bir bedene bürünen çocukları olabileceği gibi bu yapıları yaşatan ‘sözcükten çocuklar´ı da vardır. Tanzimat´ın sözcükten çocukları da “ilga” ve “ıslah” sözcükleridir. O dönemde bazıları milletle et-tırnak olan bu yapıyı baş tacı yaparak sufi tecrübe içinde sorun alanlarını çözebilecek “ıslah” hareketini benimsediler. Tanzimat döneminde devlet, sufiler ve bazı aydınlar böyle düşünüyordu.

Bazıları da sufi tecrübeyi milletin ilerlemesi(!) önünde bir engel görüp “ilga” hareketini benimsediler. Benimseyenlere göre bu yapı “ortaçağ kurumu”ydu. Tekkeler ve medreselerin yerine “muasır” kurumlar inşâ edilmeliydi. Ne dersiniz, cumhuriyetçiler hangi tavrı benimsediler?

“Rejim imiş devlete pâ-bend-i Terakki”

Bu söz Tanzimat´a kadar şöyle söyleniyordu: “İslam imiş devlete pâ-bend-i terakki.” Bu değişim, nereden nereye geldiğimizin kesin bir göstergesi. Bize, yerimizde sayan bir devlet ve millet olarak terakki sağlayan sözcüğü değiştirerek ve değiştirdiğimiz sözcüğü koruyarak hatırı sayılır devletler arasında yer alacağımızı vehmettirdiler. Sufi tecrübeye Tanzimat´ın müdahalesi üç şekilde oldu: a) Malî özerklik ortadan kaldırıldı. b) İdarî özerklik merkeze bağlandı. c) Ferdî özerklik saldırıya ve hakarete uğradı.

Bizim tarihimiz müdahaleler tarihidir

Müdahale sözcüğünü sadece askerî alanda düşünmemek gerekir. 1960´dan beri bu sözcük asker sözcüğüyle beraber kullanılmıştır. Ama Tanzimat döneminde sufi tecrübeye müdahalenin askerî bir cephesi yoktur. O dönemde müdahale edenler ya medreseler ve şeyhülislamlık makamı, ya da batıcı aydınlar. Ferdî özerklik, önce tekkeleri etkisi altına aldı. Sonra malî özerklik tekkelerin gelirlerini kesti. Sonrasında, idarî özerklik ile tekkeler merkezîleşti.

Ferdî özerkliğe müdahale

Dönemin aydınlarının bazıları şahsî tercihleri gereği sufi tecrübeye ve bu tecrübe etrafında oluşan hareketlere küçümser bir bakışla yaklaştılar. Bu tecrübe tarzını beğenmediler. Muallim Naci, döneminin dervişlerindeki durumu şöyle görüyordu:

…nasıl geçiyor âlemin zamanı, görün!

…Bakın şimendüfere, bir de kervanı görün!

Ne diyelim, şimendiferi görmek büyük bir maharet!?

Malî özerkliğe müdahale

Sufi tecrübenin mekânları tekkelerdir. Tekkelerin varlığını devam ettiren, ona malî özerklik kazandıransa vakıf mallarıdır. Haşim Nihad, 1913´de basılan bir eserinde şöyle diyor: “…Bir kere tekyeler bu varidattan mahrum bırakılır, sonra tahsisat suretiyle tekyelere, hangahlara ve gerek maaş suretiyle şeyhlere, dedelere, duagulara, postnişinlere devlet birçok paralar veriyor. Tabii bunlar da artık kesilir.

Tekyelere karşı mücadele edecek yalnız hükümet değil, hakiki din-i İslam´ın hakiki âlimleri ve buna istinad eden bütün gençlerdir.”

Bu tekye sözcüğünün yerine Diyanet kurumu; şeyhler yerine de imamlar desek yerindelik ilkesine uyar mı?

İdarî özerkliğe müdahale

1866 yılında oluşturulan “Meclis-i Meşayıh”, amaç olarak tekkelere devletin müdahalesini hedefliyordu. Bu meclis Şeyhülislamlık makamına bağlıydı. İllerde kurulan meclislerin başında da müftü bulunacaktı. Bu düzenleme devletin son dönemine damgasını vuran Kadızade-Sivasî kavgasında Kadızadelerin başarısı olarak okunabilir. Tekkeler medreselerin yönetimine ve kontrolüne geçiyor böylelikle.

Tanzimat nizamı o günlerde tekke teşkilatına müdahale etti. Bugünlerde nelere niçin müdahale ediliyor?

Ahmet Topçu, ‘aktörleri değişik bir oyun mu var acaba´ diye sordu








Kaynak: Dünya Bizim

Anahtar Kelimeler: TANZİMAT ÇOCUĞU
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Mustafa Alican: Türklerin Müslüman Olması, Dünya Tarihinin En Önemli Virajları Arasındadır
Mustafa Alican: Türklerin Müslüman Olması, Dünya Tarihinin En Önemli Virajları Arasındadır
“Türklerin İslâm dünyasının bir parçası, güçlü, belirleyici ve yönlendirici bir parçası haline gelmeleri ile birlikte İslâmî anlayışın temel ilkeleri arasında yer alan ‘ümmet´ nosyonunun hakiki manada ilk kez pratiğe dökülmüş olduğu bile söylenebilir.”
Rus Medyasından Türkiye´ye Bakışlar
Rus Medyasından Türkiye´ye Bakışlar
Moskova Devlet Üniversitesi Türkoloji Bölümü mezunu olan Andrey İsaev´in (**) “Rus Basınında Geçen Hafta (10-16 Kasım): Türk Siyasetçiler Bütün Yumurtaları Aynı Sepete Koymaz” başlıklı derleme yazısını, içeriğine müdahale etmeden, Haber Duruş aracılığıyla okuyucularımızın, farklı bir ülkeden, farklı bakış açılarından haberdar olmaları için yayımlıyoruz…(***)
Trump´ın Suudi Arabistan ve OPEC Petrolü Üzerindeki Baskısı Artıyor
Trump´ın Suudi Arabistan ve OPEC Petrolü Üzerindeki Baskısı Artıyor
İran´ın petrol ihracatını bitirmeyi amaçlayan yaptırımları 5 Kasım´dan itibaren uygulamaya başlayan Trump yönetimi, oluşacak arz boşluğundan kaynaklanacak fiyat artışını da engellemeye çalışıyor.
Suudi Başsavcının Kaşıkçı Açıklaması İkna Etmekten Uzak
Suudi Başsavcının Kaşıkçı Açıklaması İkna Etmekten Uzak
Suudi Arabistan Başsavcı Sözcüsü Şelan eş-Şelan´ın gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetine ilişkin açıklamaları bazı soruları yanıtsız bırakırken, inanılması zor bir cinayet senaryosu sunuyor.
Avrupa Birliği´nin Geleceği ve Dolar
Avrupa Birliği´nin Geleceği ve Dolar
Levent YILMAZ
“Söylediğin Her Söz Aleyhine Delil Olabilir”
“Söylediğin Her Söz Aleyhine Delil Olabilir”
Yasin AKTAY
Gülen´in İadesi Haberinin Perde Arkası
Gülen´in İadesi Haberinin Perde Arkası
Serdar TURGUT
Cemal Kaşıkçı Cinayeti Hakkında Üç Ayrı Liste
Cemal Kaşıkçı Cinayeti Hakkında Üç Ayrı Liste
Sedat ERGİN
Bilim İnsanlarımızın Yurda Dönüş Projesine Darbe!
Bilim İnsanlarımızın Yurda Dönüş Projesine Darbe!
Ahmet HAKAN
Dünya Nereye Gidiyor
Dünya Nereye Gidiyor
Abdurrahman DİLİPAK
Avrupa Birliği (AB)´nin Britanya Çıkmazı
Avrupa Birliği (AB)´nin Britanya Çıkmazı
Mehmet KOÇAK
Liberman´ın ve Abbas´ın Tavrını Okumak
Liberman´ın ve Abbas´ın Tavrını Okumak
Ahmet VAROL