Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Operasyonların anası
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Sokak sınavımız
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
Ödül mü Ceza mı?
Turan YAMAN
Turan YAMAN
Çağdaş İslam Düşüncesinde Düşünce Mimarları Yazı Dizisi- 1 Musa Carullah Bigiyef
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Aile Okulu Seminerlerinden notlar ve düşünceler
Dr. Necmettin Acar
Dr. Necmettin Acar
Riyad´ın bölgesel güvenlik girişimleri gerçekçi değil
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
‘Babamdan Bana Hüzün Kaldı Yalnızlığı Çok Sevdim´
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
Fransa´yı yaktıranlar Filistin´i yakanlardır!
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
İftira ve Yalanın Bir Diğer İsmi, Algı Yönetimi
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
Kur´an´a Çağırdığını Söyleyenlere Sorular
Aziz DARICI
Aziz DARICI
Konuştuklarımız yazdıklarımız tekerrür ediyor
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Ali Emiri´nin İşkodra Vilayeti Osmanlı Şairleri kitabından notlar
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
Biz Bilemedik!
Enes TARIM
Enes TARIM
Anadolu İslamı Üzerine Bir Deneme
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
Sol-İslam, Sosyalist-İslam, Eşitlikçi-İslam Tartışmalarına Kurban Edilen Bir İslam Kahramanı: Ebu Zer
Esat HOCALAR
Esat HOCALAR
Manzarayı Umumiye
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
Kadın ve Özgürlük Dediniz
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
Yetimler sanatla buluştu
Muhammet YETİŞ
Muhammet YETİŞ
Gençliğin Gidişatı ve Furkan Doğan Örnekliği
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Türkiye ve Çin benzer fikirlere sahip iki ülke idi, ama…
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
“Diriliş Pastası”
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
İslam Düşünce Geleneğinde Ali Şeriati
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Bizden Değilsen Gelme
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
Peygamberimizin Örnek Kişiliği…
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Bencilliğin Yalnızlaştıran Zehiri
Muhittin BAĞCI
Muhittin BAĞCI
Uyanış
Nuri YILMAZ
Nuri YILMAZ
Çözüme Gerçekten Hazır mıyız ?
Celal TAHİR
Celal TAHİR
Ehliyet, Liyakat ve Sadakat
Mustafa Sefa ÇAKIR
Mustafa Sefa ÇAKIR
Ey Aziz Öğretmen!
Cüneyt TORAMAN
Cüneyt TORAMAN
Türkiye´nin Gündemi ‘Sağanak Yağmur´ Gibi: Brunson, Af Teklifi, Kaşıkçı ve Andımız
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
Yeniden İman Etmek!
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Kültürel İslam´dan İslami Varoluşçuluğa
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Lebbeyk, Allahümme lebbeyk!..
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
Çağrılar Neden Karşılık Bulmaz?
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
İslami Hareketlerde "Minnet" Sorunu
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
Darbelerle Gelişen Türkiye!
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
Kaşıkçı Olayı Suudilerin Sonu Olacak!
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Savaş mı Cinayet mi?
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Adalet, Mizan ve Kitap Dengesi
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Dr. Ayhan Vergili: Hilmi Ziya Ülken Önemli Bir Sosyolog, Felsefeci ve Fikir Adamıdır!
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
Yola Çıkan Gençlere Yol Verin (Bir gencin hikayesi)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
Son Zamanlarda İslami Camialara Yapılan Saldırıların Arka Planı
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Vicdanımız Kanıyor!
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
İstanbul Hava Durumu
Bugün
Bulutlu
10°
Pazartesi
Fırtına
10°
Salı
Sağanak
Çarşamba
Sağanak
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
Adem suretinde olan herkes adem değildir…

Hacı Bektaşı Veli
DOLAR
5.3710
EURO
6.0755
İslâmi ilimlerde tercüme sorunu
Mustafa ÇAĞRICI
Tarih: 5.12.2018 00:24:39

Tercümenin önemini anlamak için büyük kültürlerde büyük dönüşümlerin tercümelerle gerçekleştiğini bilmemiz yeterlidir. Tercümenin çok fazla uğramadığı Hicaz coğrafyasının İslâm dünyası için hep ayak bağı olduğunu da hatırlatıp geçeceğim. Öte yandan şimdilerde toplumun genelini ilgilendirmeyen akademik konularla ilgili ciltlerce klasik İslâmî eseri tercüme etmenin anlamsızlığından da bahsetmeyeceğim. Bir işi yapanın o işten para kazanması da bir “anlam”dır ve konu para olunca insanları durduramazsınız. Öyleyse “Bunu yapmayın” demek yerine “Bunu doğru dürüst, bilim ahlakına uygun yapın” demek daha gerçekçi olur. Tıpkı “Sosyal medyayı kullanmayalım” yerine, “sorumlu kullanalım” demenin daha gerçekçi olduğu gibi.

Sorun şu ki, İslâmî konularda şöyle ağız tadıyla okuyup anlayacağınız bir çeviriyle karşılaşmanız nadirden de nadirdir. Neden?.. İşin yayıncı sorumsuzluğu boyutunu bir yana bırakıyorum. Görebildiğim kadarıyla ülkemizin İslâmî yayıncılık tarafında orası fecaat. Böyle olunca en büyük sorumluluk çeviri yapanlara düşmektedir. Orada da alanı bilmemek, her iki dilin inceliklerine vakıf olmamak, acelecilik ve sorumsuzluk gibi entelektüel ve ahlâkî sebeplerden kaynaklanan sorunlar olduğu görülüyor.

***

Çeviri dünyasında meşhur olmuş İtalyanca bir söz var: “Traduttore traditore” (Her mütercim haindir) denir. Bu söz, iyi bir tercüme yapmak için gerektiğinde eserin yazarının kullandığı kelimelere tam karşılığını vermek, bizdeki tabiriyle lafzî (literal) tercüme yapmak yerine, müellifin söylemek istediğini yeni dilde en iyi ifade edecek olan kelime, terim ve deyimleri kullanmak gerektiğini anlatır. Hele de tercümesi yapılan eser asırlar öncesinin dünyasına aitse, müellife “ihanet” kaçınılmaz hale gelmektedir. Çünkü o çağlarda insanların kolaylıkla anladıkları kavram, terim ve konuların bugün çevirinin yapıldığı dile aynıyla aktarılması, büyük bir okuyucu kitlesinin metni doğru ve yeterli ölçüde anlamasını imkânsız hale getirecek, hatta yanlış anlamalara sebep olacaktır. Özellikle klasik İslâmî kaynakların mevcut birçok tercümesi bunun şahididir.

***

Hiçbir çevirinin asıl metni tam olarak karşılamasının mümkün olmadığını da hatırda tutmak gerekir; “Her mütercim haindir” sözü biraz da bunu anlatır. Çeviri yapanlar bilirler: Öyle zamanlar olur ki, eserin orijinalinde yazarın ne demek istediğini gayet iyi anlamanıza rağmen bunu yeni dile aslındaki açıklık ve tatlılıkla aktaramamanın sıkıntısını yaşarsınız. Bu da doğaldır; çünkü eser kendi aslî dilinin karakterine göre inşa edilmiştir ve her milletin genetik kodları gibi dilleri de karakteristiktir. Nasıl ki, bir Fransız hiçbir zaman yüzde yüz Türk olamazsa, Fransızca bir eser de -hele bir Fransız klasiği ise- yüzde yüz Türkçe bir eser olamaz. İnsanlar gibi diller de kendi kültürlerinin çocuklarıdır. Her dilin diğerlerine benzemeyen bir ifade ediş tarzı, farklı deyimleri vardır. Her deyimin hatta her kelimenin, ait olduğu dilin tarihinden gelen kültürel/semantik bir anlam dünyası vardır. Onun için lafzî/literal çeviri, yazarın vermek istediği anlamı buharlaştırabilir. Halbuki iyi bir çeviri, yazarın yazdığı dilde anlatmak istediğini, çevirenin çevirdiği dile en doğru yansıtabildiği çeviridir. Bu da ihtiyaç duyulduğu yerlerde asıl metni, yazarın vermek istediği anlama feda etmeyi kaçınılmaz kılmaktadır.

Ancak “Traduttore traditore” ilkesi, kesinlikle bir anlam savrulmasını hoş görmeye izin vermez. Hem eserin yazarına ait olmayan, onun temel fikirleriyle uyuşmayan bir bilgi, görüş ve fikri ona nispet eden hem de onun anlatmak istediklerini eksik bırakan ya da buharlaştıran bir çeviri saptırması gerçek anlamda bir “ihanet”tir ve maalesef İslâmî klasiklerin dilimize çevirilerinde bu tür ihanetler, müellifinin kemiklerini sızlatacak boyutlarda yapılmaktadır.








Kaynak: Karar

Anahtar Kelimeler: ilimlerde tercüme sorunu
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *