Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Kuşakların Çatışması mı?
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Öteki olmamak, insan olmak
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
MİLLETİN ADAMI İNSANLIĞIN HAMALI
Turan YAMAN
Turan YAMAN
Akif´e Dair
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
SENİ SEVİYORUM ARDERN
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Bizim solun bir hikâyesi…
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
Kelam-ı Muhammed: Dil, toplum, kültür
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
Yeni Zelanda Katliamının Arkasında İsrail mi var?
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
İSLAMİ DAYANIŞMA CEMİYETİ ve MÜSLÜMANLARIN BU TARZ OLUŞUMLARA OLAN İHTİYACI
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
Dinin araçsallaştırılması
Veysel TAY
Veysel TAY
İngiltere-Yeni Zelanda-Suriye-YPG-Pentagon-Türkiye-Erken Genel Seçim; Çoklu Denkleminde 31 Mart Seçimleri ve Beka Meselesi - 1
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Teröre lanet, şehitlere rahmet, ümmete vahdet
Halil ÇİFTÇİ
Halil ÇİFTÇİ
Terör değil de nedir?
Aziz DARICI
Aziz DARICI
İçimiz acıyor. Ama…
Engin GÜLTEKİN
Engin GÜLTEKİN
İNSANIN ANLAM VE ARAYIŞ SERÜVENİ
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Allah´ın emri, şeytanın kavliyle..
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
CAMİ ŞEHİTLERİ DUASI
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
SON FİRAVUN
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
YENİ ZELANDA KATLİAMI VE MİSYONERLİK
Enes TARIM
Enes TARIM
OTORİTER SEÇİLMİŞLİK
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Benden geçti artık!
Muhammet YETİŞ
Muhammet YETİŞ
ADALET Mİ, MASLAHAT MI?
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
TREN METAFORU
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
BİRLİKTELİKTE DEĞERLER TEMELLİ VASAT DURUŞ
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
Bu Kez Mizansen Eksik mi Kaldı?
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Medine Sözleşmesi Bağlamından Birlikte Yaşamanın Mümkünlüğü! (1) *
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
Zindandan şehadete yürüyenlere dua!..
Ramazan Keskin
Ramazan Keskin
ADALET
Mahmut HAMDERCİ
Mahmut HAMDERCİ
"Sosyal Belediyecilikte MİLLİ GÖRÜŞ Yerel Yönetim Örnekliği" Kitabının Yazarı Mahmut Hamdemirci´nin Seçim Değerlendirilmesi (2)
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
DİSK, HAK-İŞ, MEMUR-SEN
Hasan ŞEREFOĞLU
Hasan ŞEREFOĞLU
Sana Yapılmak İstemediğini Neden Bana Yapıyorsun
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
Anadolu Gerçekten Çok Dolu
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
Hafızalardaki Kara Leke
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Seçim ve Adalet
Cüneyt TORAMAN
Cüneyt TORAMAN
17/25 Aralık Kumpası!
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
Yeni Devir Kültür Edebiyat Sayfaları Arasında…
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
İmam Humeyni Düşüncesinde ve İslam Devrimi´nin 40 Yıllık Sürecinde İslami Vahdet
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
Hiçbir Nebi, Bir Dakika Sonrayı Bilemez
Bayram YILMAZ
Bayram YILMAZ
Çiçero “Bir gün bir Türk…”
Nuri YILMAZ
Nuri YILMAZ
Belediye Seçimlerinden Ne Kadar Ümitli Olalım?
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Bir İktidar Alanı Olarak Yerel Yönetimler
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Gideceği Yeri Bilmeyen Kaptanlar Diyarı…
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Beyni-Tezkiretü´ş-şu`ar
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Büyük Yürüyüşler Okumakla Başlar!
Dr. Necmettin Acar
Dr. Necmettin Acar
Suudi Rejimini Bekleyen Asıl Tehlike Taht Kavgaları
Esat HOCALAR
Esat HOCALAR
Manzarayı Umumiye
Muhittin BAĞCI
Muhittin BAĞCI
Uyanış
Celal TAHİR
Celal TAHİR
Ehliyet, Liyakat ve Sadakat
Mustafa Sefa ÇAKIR
Mustafa Sefa ÇAKIR
Ey Aziz Öğretmen!
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
Darbelerle Gelişen Türkiye!
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
Yürüyüş (İstikamet)
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
Said Alioğlu
Said Alioğlu
Musab Aydın
Musab Aydın
Kısa Bir Seyahatten...
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
Çizik bir elmas, çizik olmayan bir çakıl taşından daha iyidir.

KONFİÇYÜS
DOLAR
5.4345
EURO
6.1114
IRAK´TA KAZANAN KİM?
Irak´ta Şii siyasetçi Adil Abdulmehdi´ye hükümet kurma görevi verilmesiyle ülkede yeni bir sürece girildi. Kritik bakanlıklara atamalar yapılmasa da Bağdat üzerinde İran ve ABD mücadelesinde kimin belirleyici olacağına ilişkin sorunun yanıtı merak ediliyor. İran´ın bölgedeki olumlu ya da olumsuz her gelişmeyi kendine tahvil etme yeteneği burada da devreye girebilir.
Tarih: 5.11.2018 12:39:50

05.11.2018 Pazartesi

Mehmet ALACA, Yeni Şafak.com

DEAŞ´ın yenilmesinden sonraki ilk genel seçimlerini 12 Mayıs´ta gerçekleştiren Irak, yeni hükümetini altı ay sonra kurabildi. Berham Salih, 2 Ekim´de cumhurbaşkanı seçildiği akşam, geçmişte cumhurbaşkanı yardımcılığı ve Petrol Bakanlığı yapan tecrübeli Şii siyasetçi Adil Abdulmehdi´ye hükümeti kurma görevi verdi. Anayasanın verdiği bir aylık süre dolmaya yakın parlamentoya 22 kişilik bakan adayı listesini sunan Abdulmehdi yemin ederek göreve başladı. Parlamento; aralarında içişleri, adalet ve savunma bakanlığının da olduğu sekiz bakan adayı üzerinde konsensüs sağlayamazken, 14 bakanı onayladı. Ayrışmış bir Şii siyaseti, etkin bir İran, kontrolsüz bir Haşdi Şaabi, her zaman dirilmeye nazır bir DEAŞ, Tahran ile Washington arasındaki artan gerilim, bölünmüş bir Irak Kürt Bölgesel Yönetimi siyaseti, ekonomik, toplumsal ve yapısal problemlerin yanısıra ciddi bir yolsuzluk ve nepotizm problemiyle yüzleşecek Abdulmehdi, görevi boyunca tabiri caizse adeta ip üzerinde yürümek zorunda kalacak. Peki, Tahran ve Washington›un üzerinde uzlaştığı yeni başbakanın kurmaya çalıştığı hükümette kazanan İran mı olacak?

KANGRENLEŞEN HÜKÜMET SERÜVENİ

Seçimlerde Şii lider Mukteda es-Sadr´ın öncülük ettiği Sairun koalisyonu 329 kişilik parlamentoda 54 sandalye ile birinci gelirken, Haşdi Şaabi´nin en büyük bileşenlerinden Bedir Tugaylarının lideri Hadi el-Amiri´nin Fetih grubu 49 sandalye elde etmişti. Irak Anayasası´na göre hükümet kurma yetkisinin parlamentodaki en büyük gruba verilecek olması, Sadr ve eski başbakan Haydar el-İbadi, Amiri ile eski başbakan Nuri el-Maliki´yi iki kutup halinde pazarlık sürecine itse de sonuç alınamadı. Basra´da başgösteren protestolar ise sürecin başka bir boyuta evrilmesine neden oldu. Zira Sadr parlamentonun toplanması için çağrıda bulunarak İbadi ile hükümeti istifaya davet ederken, Irak´taki en büyük Şii dini merci Ayetullah Sistani´nin de Basra konusunda hükümeti eleştirmesi ikinci dönem arayışı olan İbadi´nin siyaseten bitişini tescilledi. Bu süreçte Sadr´ın Sistani´nin temsilcileriyle görüşmesinin ardından Amiri ile bir araya gelmesi, mercinin ikilinin hükümet kurma onayı olarak yorumlandı, ama ittifakın sayısal olarak tek başına hükümeti kurması için 53 vekile sahip Sünni ve 58 vekil çıkaran Kürt grupların da tamamına ihtiyaç duyacaktı, çünkü Sadr´ın ilk şartı Maliki´nin koalisyonda olmamasıydı. 

Hükümet kurma arayışları sonuç vermeyince İbadi, Sadr ve Hikmet Hareketi lideri Ammar el-Hekim öncülüğünde Islah, Maliki ve Amiri tarafından ise Bina isimli büyük Şii koalisyonları kuruldu ve 15 Eylül´de mecliste yapılan oylamada Bina koalisyonunun istediği Sünni Arap aday Muhammed Halbusi Meclis Başkanı seçildi. Bilindiği gibi, 2003 ABD işgalinin ardından kararlaştırılan iktidar paylaşımı uyarınca, Parlamento Başkanı Sünni Araplar, Başbakan Şii Araplar, Cumhurbaşkanı ise Kürtler arasından seçiliyor. Halbusi´nin seçilmesi Maliki liderliğindeki Bina koalisyonunun gücünün boyutlarını gösterdiği gibi, ABD´ye de mesaj verdi. Zira uzun süredir ABD´nin IŞİD´le mücadelede özel temsilcisi Brett McGurk´un Tahran´ın etkisini engellemek için Kürtler ve Sünnilere İbadi´nin içinde olduğu Islah blokuna katılması yönünde baskı yaptığı biliniyordu. Halbusi´nin seçimi İran´a yakın Bina´nın cumhurbaskanlığı ve başbakanlık seçimlerinde de etkili olacağının tartışmasız işaretiydi.

ABD – İRAN KAVGASINDA YENİ PERDE

Bina´nın çabaları sonucunda İbadi ikinci dönem başbakanlık koltuğuna oturamayacak olsa da, Sadr ve diğer aktörlerin rezervlerinden dolayı Maliki de bu şansı elde edemedi. Bu nedenle taraflar için bir aday üzerinde uzlaşmak dışında bir seçenek kalmadı, yani Abdulmehdi iki taraf açısından, başka bir seçenek yokmuşcasına, Hobson tercihi oldu. Zaten Sadr grubunun Abdulmehdi´nin başbakan olması konusunda istekli davranması iki büyük koalisyonun ortak zemin yakalamasını kolaylaştırdı. Abdulmehdi ilk başlarda bağımsız ve teknokrat isimlerden bir kabine oluşturmak istediğini açıkladı, lakin Sadr grubu dışındaki gruplar kendi adaylarında ısrar etti. Sistani´nin teknokrat hükümet desteklediği bilinse de bu konuda yeterince başarılı olunamadığı ortada, zira kabinedeki tek teknokrat Elektrik Bakanı seçilen eski Irak Enerji Enstitüsü direktörü Luay el-Hatip oldu.

Başbakan yardımcılığını fesheden ve Bağdat´taki korunaklı yeşil bölgenin kamuya açacağı konusunda olumlu açıklamalar yapan Abdulmehdi´yi bekleyen görevlerin başında yolsuzlukla mücadele geliyor. Uluslararası Şeffaflık Örgütü verilerine göre, Irak dünyanın en yolsuz ülkeleri arasında yer alıyor. Geride kalan 15 yılda yolsuzluklar nedeniyle devletin kasasından 320 milyar dolar çıkarken, Irak Şeffaflık Komitesi on bine yakın yolsuzluk dosyasının da yarısından azını sonuca kavuşturulabildi. 2004-2005 Irak geçici yönetiminde Maliye Bakanlığı yaptığı dönemde uluslararası kreditörleri Irak´ın borcunu silmeye ikna eden Abdulmehdi´nin bu kez hükümet kurma sürecinde yapılan gizli anlaşmalar nedeniyle çok sayıda yolsuzluk dosyasını açması olası görünmüyor. Abdulmehdi´nin içişleri bakanı adayı Haşdi Şaabi´nin eski lideri Falih al-Fayadh parlamentoda Sadr´ın Sairun, İbadi´nin Zafer İttifakı, Ayad Allawi´nin Vataniyye ve Sünni blokların oturumu terketmesiyle seçilemedi. İran ve Maliki ile sıkı ilişkileri olan Fayadh, Tahran´ın örgüt üzerindeki etkisini kırmak için İbadi tarafından Haşdi Şaabi´deki görevinden alınmıştı. Nitekim Haşdi Şaabi´nin 2016´da başbakanlığa bağlanması ve güvenlik ve yolsuzluk konusunda ciddi sorumlulukları olan içişleri bakanlığının örgüt üzerindeki belirleyici rolü, Fayadh´ın hangi gerekçeyle aday gösterildiğiyle ilişkilendirilebilir.

TAHRAN´A YAPTIRIMLAR SINAV OLACAK

Abdulmehdi Şii kamptaki İran karşıtı gruplardan dahi destek alsa da, Tahran´la geçmişe dayanan ilişkileri biliniyor, zira geçen yıla kadar İran›a yakın Irak İslami Yüksek Konseyi (SIIC) üyesiydi. Abdulmehdi´nin yeni hükümet programında İran´ın Irak´taki etkisine binaen kullandığı “İran›a yönelik yaptırımlarda öncelik Irak›ın çıkarlarıdır” ifadenin makyaj olduğu anlaşılıyor, çünkü Ağustos ayında İran´da bir websitesinde ABD´nin yaptırımları hakkında yazdığı bir makalede “Komşularımıza uygulanan yaptırımların aracı olmamalıyız” yönündeki ifadeleri hangi ekseni öncelediğini gösteriyor. ABD´nin İran´a yönelik yaptırımlarının tam anlamıyla yürürlüğe gireceği 4 Kasım 2018 yeni başbakan için ilginç bir sınav olacak.

2005 seçimlerinde SIIC´in adayı olan ve Sadr grubunun karşı çıkmasıyla başbakanlığı Maliki´ye kaptıran Abdulmehdi´nin 13 yıl sonra Sadr grubunun isteğiyle seçilmesi Irak´ta siyasi ilişkilerin değişimi açısından fikir veriyor. Etnik ve dini grupların etkisini görmezden gelemeyen Abdulmehdi´nin; Finans Bakanı olarak yıllarca IKBY´nin başkanlık divanını yöneten KDP´li Fuad Hüseyin‘i, Dışişleri Bakanı olarak da Necef doğumlu eski BM büyükelçisi Muhammed el-Hakim gibi isimleri seçmesi anlaşılabilir, lakin Savunma Bakanlığı için hem Saddam´a yakın olmakla hem de 1991 Şii isyanını bastırmaya çalışan gruba katılmakla suçlanan Faysal el-Jarba´yı aday göstermesi işgal sonrası travmadan kurtulamamış bir toplum için yerinde bir tercih değil. Nitekim Sadr, İbadi, Allawi ve bazı Sünni blokların Jarba´nın seçilmesini engellemesi bunun göstergesi. Bu arada, Abdulmehdi´nin 329 sandalyeden 84´ü kadın olan parlamentonun bakan listesine koyduğu iki kadın aday da seçilemedi. Kadınlardan Adalet Bakanı adayı Esma el-Keldani´nin Haşdi Şaabi´nin Hıristiyan tugayının liderinin kızkardeşi olduuğunu not etmek gerekir.

Geçtiğimiz aylarda Basra´da protestocular İran Konsolosluğu ve Haşdi Şaabi›ye ait binaları yakmıştı. Olaylar üzerine ABD, Basra Konsolosluğunu kapatmak zorunda kalırken, İran destekli Haşdi Şaabi, Basra›da yaklaşık 30 bin kişiden oluşan İran›ın Besic birlikleri benzeri Gönüllü Yedek Birlikler kurarak bölgedeki pozisyonunu tahkim etmişti. Yani Tahran bölgedeki olumlu olumsuz her gelişmeyi siyaseten kendine tahvil etme konusunda yetenekli. Abdulmehdi´nin İran´la ilişkileri dikkate alındığında 6 Kasım´da İçişleri, Savunma ve Adalet bakanlıklarının içinde olduğu sekiz bakanlığın seçimi önem arzediyor, zira Maliki´nin ikinci döneminin tamamında, 2010-2014, içişleri ve savunma bakanı atamaması; Irak´taki yolsuzluğun, güvenlik açığının ve İran etkisinin en çok arttığı dönem olmuştu. Başbakan ve Meclis Başkanı Tahran´a yakın olan yeni kabinede stratejik bakanlıklarda olası İran nüfuzu, Irak´ın iç bütünlüğüne tehdit olacağı gibi ABD ile gerilimi tırmandırır. Kabinenin parlamentoya sunulduğu gün Cumhurbaşkanı Salih ve Başbakan Abdulmehdi´nin Meclis Başkanı Halbusi´nin ofisinde Hadi el-Amiri ve Haşdi Şaabi´nin en etkili ismi Ebu Mehdi el-Mühendis ile bir araya geldiği iddiasıysa felaketin habercisi olabilir.








Kaynak: Yeni Şafak

Anahtar Kelimeler: IRAK KAZANAN
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
İktidar cephesi yanlış kampanya ile kendisini boş yere zora soktu.. Ya beklenmeyen olursa?
İktidar cephesi yanlış kampanya ile kendisini boş yere zora soktu.. Ya beklenmeyen olursa?
Fehmi KORU; Cumhuriyet´i kuran parti CHP 1946´da sarsıldı, 1950´de iktidarı kaybetti. 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi CHP´yi yeniden iktidara İsmet İnönü‘yü ülkeyi yönetmeye taşımak istediyse de bu formül uzun ömürlü olamadı.
Devleti Ele Geçirmek
Devleti Ele Geçirmek
Mustafa KAYA
12 Mart askeri muhtırası neden verildi?
12 Mart askeri muhtırası neden verildi?
12 Mart askeri muhtırasına ilk destek verenler başta DEV GENÇ olmak üzere solculardı ama...
SOL´A DAİR YAZILAR-4
SOL´A DAİR YAZILAR-4
Sait Alioğlu´nun "Sol´a Dair Yazılar" serisinin dördüncü yazısı...
Kürdistan´da demokrasi ve hükümet sorunsalı
Kürdistan´da demokrasi ve hükümet sorunsalı
K24 Türkçe´den yazar İbrahim Güçlü´nün analiz yazısı...
Siyaset akledenlerin işidir!
Siyaset akledenlerin işidir!
Karadenizekpres.com´dan Abdülbaki Erdoğnuş´mum siyast ehlinin vasfı ile ilgili analiz yazısı…
Ve devlet bütün arşivlerini açar
Ve devlet bütün arşivlerini açar
Yıldıray OĞUR
Farabi´nin Medinetul Cemaiyye´si: Yeni Zelanda
Farabi´nin Medinetul Cemaiyye´si: Yeni Zelanda
Ergün YILDIRIM
Reis´e İskenderpaşa vız gelir tırıs gider
Reis´e İskenderpaşa vız gelir tırıs gider
Tayfur ATAY; Medya için hep söylene gelen, “Türkiye´de medyanın gücü yok, gücün medyası vardır” sözü artık tarikatlar için de geçerli.
8 maddeyle JP Morgan!
8 maddeyle JP Morgan!
Adnan ÖKSÜZ;
Emperyalizmin oyunları ve sonuçları
Emperyalizmin oyunları ve sonuçları
Ali Haydar HAKSAL; Suriye bataklığının sonuçlarıdır Golan Tepeleri´nin işgal düşüncesi.
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
D. Mehmet Doğan; Türkiye´de “inkılâpçı”lar tarihlerini erken yazmak ihtiyacını hissettiler, İnkılâp derslerinin başlangıcının 85. Yılındayız…
Okurlarla hasbihale devam
Okurlarla hasbihale devam
Hakan ALABAYRAK; “Kiliselerin saldırıya uğramasında nerede olduğunuzu açıklamak yerine El Kaide türevlerinin cumalarda camileri bombalamasında nerede olduğunuzu açıklamalısınız.
Vefai şeyhi Ahi Hasan ile tanışalı
Vefai şeyhi Ahi Hasan ile tanışalı
Hakan Erdem; Kroniklerde Edebâli´nin yeğeni olarak gösterilen Ahi Hasan aynı zamanda bir Vefâî Babaî şeyhiydi.
Ardern ve Erdoğan: Âlicenaplığın dilinin gücün diline üstünlüğü
Ardern ve Erdoğan: Âlicenaplığın dilinin gücün diline üstünlüğü
Alper GÖRMÜŞ