Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
Ödül mü Ceza mı?
Turan YAMAN
Turan YAMAN
Çağdaş İslam Düşüncesinde Düşünce Mimarları Yazı Dizisi- 1 Musa Carullah Bigiyef
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Aile Okulu Seminerlerinden notlar ve düşünceler
Dr. Necmettin Acar
Dr. Necmettin Acar
Riyad´ın bölgesel güvenlik girişimleri gerçekçi değil
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
‘Babamdan Bana Hüzün Kaldı Yalnızlığı Çok Sevdim´
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
Fransa´yı yaktıranlar Filistin´i yakanlardır!
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
İftira ve Yalanın Bir Diğer İsmi, Algı Yönetimi
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
Kur´an´a Çağırdığını Söyleyenlere Sorular
Aziz DARICI
Aziz DARICI
Konuştuklarımız yazdıklarımız tekerrür ediyor
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Rahmet Peygamberi ve gençlik
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Ali Emiri´nin İşkodra Vilayeti Osmanlı Şairleri kitabından notlar
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
Biz Bilemedik!
Enes TARIM
Enes TARIM
Anadolu İslamı Üzerine Bir Deneme
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
Sol-İslam, Sosyalist-İslam, Eşitlikçi-İslam Tartışmalarına Kurban Edilen Bir İslam Kahramanı: Ebu Zer
Esat HOCALAR
Esat HOCALAR
Manzarayı Umumiye
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Araftakiler
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
Kadın ve Özgürlük Dediniz
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
Yetimler sanatla buluştu
Muhammet YETİŞ
Muhammet YETİŞ
Gençliğin Gidişatı ve Furkan Doğan Örnekliği
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Türkiye ve Çin benzer fikirlere sahip iki ülke idi, ama…
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
“Diriliş Pastası”
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
İslam Düşünce Geleneğinde Ali Şeriati
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Bizden Değilsen Gelme
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
Peygamberimizin Örnek Kişiliği…
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Bencilliğin Yalnızlaştıran Zehiri
Muhittin BAĞCI
Muhittin BAĞCI
Uyanış
Nuri YILMAZ
Nuri YILMAZ
Çözüme Gerçekten Hazır mıyız ?
Celal TAHİR
Celal TAHİR
Ehliyet, Liyakat ve Sadakat
Mustafa Sefa ÇAKIR
Mustafa Sefa ÇAKIR
Ey Aziz Öğretmen!
Cüneyt TORAMAN
Cüneyt TORAMAN
Türkiye´nin Gündemi ‘Sağanak Yağmur´ Gibi: Brunson, Af Teklifi, Kaşıkçı ve Andımız
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
Yeniden İman Etmek!
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Kültürel İslam´dan İslami Varoluşçuluğa
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Lebbeyk, Allahümme lebbeyk!..
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
Çağrılar Neden Karşılık Bulmaz?
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
İslami Hareketlerde "Minnet" Sorunu
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
Darbelerle Gelişen Türkiye!
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
Kaşıkçı Olayı Suudilerin Sonu Olacak!
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Savaş mı Cinayet mi?
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Adalet, Mizan ve Kitap Dengesi
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Dr. Ayhan Vergili: Hilmi Ziya Ülken Önemli Bir Sosyolog, Felsefeci ve Fikir Adamıdır!
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
Yola Çıkan Gençlere Yol Verin (Bir gencin hikayesi)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
Son Zamanlarda İslami Camialara Yapılan Saldırıların Arka Planı
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Vicdanımız Kanıyor!
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
İstanbul Hava Durumu
Bugün
Bulutlu
12°
Cumartesi
Bulutlu
12°
Pazar
Sağanak
10°
Pazartesi
Bulutlu
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
İnsanlar sahip olduklarını küçümser, sahip olamadıklarını önemser

Konfüçyus
DOLAR
5.3611
EURO
6.0997
Bosna Seçimleri ve Boşnaklar
Adelina SFİSHTA - 11.10.2018 Perşembe
Tarih: 11.10.2018 07:26:21

11.10.2018 Perşembe

Bosna seçimleri ve Boşnaklar. Esas soru: Boşnaklar Bosna projesini yönetebilecek mi?

Boşnaklar, talihsiz evlatları Balkanların…

1992-1995 savaş sürecinin katliamına uğrayan mazlum halk.

Boşnaklar paramparça, sahip oldukları topraklar ve Boşnak toplumları muhtelif devletler içerisinde parçalanmış ve birlik olabilme şansları yok gibi.

Ellerinde 3 etnik unsur arasında bölünmüş bir devlet var, yukarıdaki haritada gördüğünüz Bosna Hersek Devleti.

Seçim sonuçlarından ziyade, cevabını aramamız gereken soru şu: Boşnaklar bu devleti yönetebilecek mi? Bosna seçimlerine işte bu gözle bakmamız gerek.

Gelin önce Bosna´daki “yönetim yapısını” çok genel olarak anlatalım. Sonra seçimneticelerine bakalım.

Haritaya dikkatli bakınbu devlet Boşnakların değil sadece, 3 etnik unsurun devleti. Çizgi ve renklerle ayrılmış bütün alanlar, ayrı yönetim birimleri.

Bosna Devletinin yasal statüsü, anayasal çerçevesi, 1992-1995 savaşı sonrası, uluslararası camia tarafından belirlenmiş ve 1995 Dayton anlaşması ile şekillenmiş.

Buna göre:

En tepede, Bosna-Hersek Devleti (Federal Devlet). Bu devlet, 3 etnik unsurun seçtiği 3 cumhurbaşkanı tarafından yönetilir ve cumhurbaşkanları 6 ay dönüşümlü olarak 4 yıl görev yapar. Federal devletin federal organları mevcuttur ve her organ 3 etnik unsur tarafından oluşturulur ve yönetilir. Federal hükümet, federal parlamento, federal mahkeme en önemli organlarıdır. Devlet televizyonu da bu kapsamdadır.

Bosna Hersek devleti düzeyinde hükümet yapısında en kritik kurumlar; dış politika, savunma, gümrük ve sınır gözetimi, seçimler, dış ticaret, mali ve parasal politikalar ile ilgili yönetim unsurlarıdır. Bu yönetim birimleri devlet düzeyinde kararlar alırlar.

Bosna-Hersek Devleti-Federal yapı, Sırp çoğunluğun yaşadığı Bosna-Hersek Sırp cumhuriyeti ile Boşnak ve Hırvatların birlikte oluşturduğu Bosna-Hersek Federasyonu”ndan oluşur.

“Bosna Hersek Devleti” ile “Bosna Hersek Federasyonu” birbirine karıştırılır Türkiye´de. Ayrıca zannederler ki, Bosna´yı Boşnaklar yönetiyor tek başlarına. Eurovision Şarkı yarışmasında Bosna´dan tam puan alınamadığında, Türkiye “ya bu Boşnaklar niye bize oy vermiyor” diye gürültü çıkartır. Bilmezler ki, Bosna´da bütün yönetim organları, Boşnak-Hırvat ve Sırplar tarafından oluşturulur ve kararlar 3´lü rey ile alınır.

Bu yazıyı okuduktan sonra “canımız” Boşnaklara kızmayın.

Gelelim federasyonların yapılarına. Federasyonlar oldukça geniş yönetim yetkilerine ve haklara sahiptirler. Federasyonların parlamentoları, hükümetleri, mahkemeleri, eğitim-sağlık gibi, icracı bütün bakanlıkları bulunmaktadır. Merkezi hükümette olan ve devlet kararlarını oluşturann-dış politika gibi- bakanlıkların dışında bütün bakanlıklar vardır federasyonlarda.

Bosna Hersek Federasyonu, Washington Anlaşmasına göre, 10 Kantondan oluşmaktadır. Kantonlar geniş yönetim yetkilerine sahiptirler. Kantonların yetkileri içinde bulunan hususlarda, Federasyon ve merkezi hükümetler karar verici durumda olamaz, çelişki ve çatışmalar, yargı yolu ile çözümlenir. Yani Kantonun olumlu oy vermediği bir konu, zor aşılır Bosna´da.

Kantonların da meclisleri, hükümetleri ve mahkemeleri bulunur.

Sırp Cumhuriyetinde “kanton” yapılanması yoktur. Bosna Hersek Sırp Cumhuriyeti esasen müşterek yasaları da uygulamaz; kendi parası, kendi gümrükleri vb. bağımsızmışgibi hareket eder.

Bosna Hersek Devletinde son yönetim birimi ise “belediyeler”dir. 3 etnik unsura ait 137 belediye vardır. Bosna Hersek Federasyonunda 74, Bosna Hersek Sırp Cumhuriyetinde ise 63 belediye bulunmaktadır.

Şimdi siz Boşnak olun, siz Boşnak kontenjanından seçilmiş cumhurbaşkanı olun, parlamenter olun, kanton meclisi üyesi olun… Nasıl yöneteceksiniz bu devleti?

İşte Boşnakların birinci problemi, Boşnak toplumlarının çeşitli devletler içinde parçalanmış, sosyolojik bütünlüğünün bozulmuş olmasıİkinci problemi ise,yönetemeyecekleri bir devletlerinin olması.

Bu iki esası dikkate alarak olanı biteni değerlendirmek gerek.

Gelelim seçimlere ve Bosna Hersek Devletinin geleceğine ilişkin düşüncelerime.

Seçimle ilgili sayımlar halen devam ediyor ama, Bosna Merkezi Seçim Komisyonu´nun 10.10.2018 tarihinde yayımladığı rakamlardeğerlendirme yapabilmemiz için oldukça yeterli.

Cumhurbaşkanları net olarak belli oldu. 3 etnik unsurdan 3 adet cumhurbaşkanı seçildi. Gelecek 4 yıllık dönem için dönüşümlü cumhurbaşkanlığı yapacaklar.

Sırp ve Hırvatlar oldukça milliyetçi adaylar seçtiler.

Sırplardan Milorad Dodik kazandı. %10 farkla.

DODIK MILORAD – SAVEZ NEZAVISNIH SOCIJALDEMOKRATA – SNSD % 53,74

IVANIĆ MLADEN – SAVEZ ZA POBJEDU % 43,05

Boşnaklardan Şefik Zaferoviç kazandı. %3 farkla.

DŽAFEROVIĆ ŠEFIK – SDA – STRANKA DEMOKRATSKE AKCIJE % 36,80

BEĆIROVIĆ DENIS – SDP – SOCIJALDEMOKRATSKA PARTIJA BOSNE I HERCEGOVINE33,70

Hırvatlardan Zeljko Komsiç kazandı. %18 farkla.

KOMŠIĆ ŽELJKO – DEMOKRATSKA FRONTA53,11

ČOVIĆ DRAGAN-HDZ BIH-HRVATSKA DEMOKRATSKA ZAJEDNICA BOSNE I HERCEGOVINE             %35,59

Seçilen, Sırp ve Hırvat cumhurbaşkanları, cumhurbaşkanlığı işlemlerinde ve kararların alınmasında, elbette kendi ayrılıkçı düşüncelerini ön planda tutacaklar. Bu en önemli risk Bosna´nın geleceği için.

İşin kötü tarafı bu tarz siyasetler ve ayrılıkçı söylemlersiyasilere prim de kazandırıyorİki milliyetçi adayın önündeki tek engel, engel ise tabii, AB. AB´nin anti demokratik rejimlere karşı pasif tutumunu düşünürsek, bu milliyetçi liderlerin sebep olacağı olaylarda, AB´den aksiyoner bir çözüm bekleyemeyiz.

Oluşacak bu ortam, deyim yerinde ise, Rusların operasyonları için biçilmiş kaftan.

Sırplardan Bosna Hersek Devletinin cumhurbaşkanı olarak seçilen Milorad Dodik, daha ilk günden, Rusya ile “müthiş ilişkilerden”, “NATO üyeliğinden vazgeçmekten” bahseden, savaş kokan demeçler vermeye başladı.

Bosna Hersek Federasyonundaki Hırvatların gözü, zaten AB üyesi olan Hırvatistan´da. Hersek Hırvatları; Hırvatistan´la birleşmelerinin, kendilerini süratle AB vatandaşı haline getireceğini ve geleceği olmayan bir Bosna Hersek´in “boş hayal” olduğunu düşünüyorlar. İşte seçimlerde bu düşünceleri dillendiren bir lider Zeljko Komsiç %20´ye yakın bir farkla Hırvat cumhurbaşkanı oldu.

Stratejik kararlar ve uygulamalar için; Bosna Hersek Devleti cumhurbaşkanları, parlamentosu ve de stratejik yönetim birimleri, birinci derece öneme sahip.

Şimdi daha dikkatle düşünün, iki cumhurbaşkanı ayrılık düşüncesine sahip ve bunlardan Sırp olanı ise hem ayrılıkçı hem de Bosna Hersek Devletini Rusya´nın güdümüne sokmaya azmetmiş. Siz bir kez daha Boşnak cumhurbaşkanı olun ve bu ikiliye karşı tek başınıza Bosna Hersek Devletini Boşnaklar nasıl yönetebilir ve bu devleti nasıl bir arada tutulabilir? Kolay değil, değil mi?

Üstelik, Boşnakların hem cumhurbaşkanlığı hem de parlamenter oyları çok parçalı ve Boşnak siyasetinin dayanışma içinde hareket edebilme potansiyeli hayli zayıf.

Bu seçim sonuçları adeta Bosna Hersek Devleti için, “sonun başlangıcı” gibi. Sizi çok ürkütmeyeyim ama; toplumların arasında ve idari mekanizmalarda yoğun çatışmaların yaşanacağı bir sürece girebileceğimizi düşünüyorum.

Bu tabloyu, Hırvatların biz Hırvatistan´a katılır, işimize bakarız tavrı, Boşnaklar açısından,durumu daha da vahim hale getirecektir. Savaş döneminde öyle olmadı mı? Sırp ve Hırvatlar, Boşnaklara birlikte saldırmadılar mı?

Bu tablo içinde ne yapabilir Boşnaklar ve siz olsanız kimden medet beklerdiniz?

Türkiye” dediğinizi duyar gibiyim. Erdoğan´ın Türkiye içinde halka verdiği politik mesajlara bakarsanız, Erdoğan´ın bu yardımı yapacağını düşünebilirsiniz. Haklısınız ama artık eski Erdoğan yok ki. Erdoğan, bir çok meselede Putin´in uluslararası politik etki alanında kararlar veriyor. Son yıllardaki Balkan politikalarının izlerini iyi okursanız, Erdoğan´ın Balkan ülkelerindeki Rusya yanlısı devlet adamları veya siyasi şahsiyetlerle görüştüğünü göreceksiniz. Birkaç örnek vereyim: Bulgaristan´ın Rusya yanlısı cumhurbaşkanı Radev, Makedonya´nın Rusya yanlısı cumhurbaşkanı İvanov, Sırbistan´ın Rusya yanlısı cumhurbaşkanı Vucic, Moldova´nın Rusya yanlısı cumhurbaşkanı Dodon ve AB karşıtı Macaristan lideri Urban.

Bu nedenle, Erdoğan´ın Rus çizgisinde Balkan politikası izlemesi, Boşnakların mevcut devleti muhafaza edebilmeleri ve AB üyeliği konusunda desteklemeyecek ve aksine negatif etkileyecektir.

İş kalıyor NATO ile AB´ne ve özelde de Merkel´e.

Merkel´in Bosna´yı kolay bırakmayacağı, hatta NATO üyeliğinin çabuklaştırılmasında ciddi katalizör rol oynamaya çalışabileceği beklenmelidir. Ancak Sırp ve Hırvat milliyetçi-ayrılıkçıların, Bosna Hersek Devleti cumhurbaşkanı seçilmiş olması, AB-NATO ile ilgili yapılacak bütün işlemlerin bloke edilmesini de beraberinde getirecektir.

Trump´lı ABD´nin ise desteğini hiç beklememek gerek. ABD medyası da Balkanlarda ABD etkisizliğini ve Rusların ciddi mesafeler aldığını yazıp duruyor.

Şartlar gerçekten hayli zorlaştı bu seçimlerle. Allah Boşnak kardeşlerimize yardımcı olsun.

Benim Boşnaklara iki tavsiyem var:

Birincisi: Boşnakların, Arnavutlarla dayanışmalarını güçlendirmeleri ve böylece bölgesel güç geliştirmeleri olacaktır. Bu konuda, Kosova´nın en etkili politik lideri Albin Kurti´nin, Bosna meselesinde oldukça iyi bir şuura sahip olması ve Bosna ile Sancaklı çok sayıda Boşnak dosta sahip olması şanstır. Albin Kurti bu meselede, ilişkileri güçlendirmede kolaylaştırıcı olarak kullanılabilir. Arnavut-Boşnak birlikteliği güçlendirilmelidir.

İkincisi ise: Daha stratejik bir adımın atılması. Bu da Sancak Boşnaklarının, daha etkin hale getirilmesi ve NATO üyesi olmuş Karadağ ile daha yakın-özel ilişkiler kurulması.Karadağ´ın toplumsal dinamiklerine pozitif katkı verilirken, Karadağ Sancaklılarıkullanılarak, Sancak geneli için hazırlıklar artırılmış olur. Bu yolla, Bosna´yı bölmeye çalışanlara, Sırp Cumhuriyetini Bosna´dan koparmaya çalışanlara, Sancak kartı ile cevap verilmiş olacaktır.

Boşnakların AB ile de daha özel ilişkiler geliştirmeleri, artık daha fazla önem kazanmıştır.

Boşnakları zor günler bekliyor velhasıl.








Kaynak: Ocak Medya

Anahtar Kelimeler: Bosna Seçimleri Boşnaklar
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *