Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
Alparslan Kuytul Gerçeği
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
Ak Parti Bir Nimet mi Yoksa Külfet mi?
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Stratejik Bir Cinayet Olarak Kaşıkçı Olayı
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
´Kıyamet Kopsa da´
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Ben Maraş´ı Böyle Gördüm
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
ABD Eski Bakışla Yeni Türkiye´yi Anlayabilir mi?
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Fayda Üretmek İstiyorsak
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
İslamcılık, Muhafazakar Dindarlık Ve İktidar Üzerine Yeni Notlar
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
Fakihlerin Ta´ziri ve Ölüm Cezası
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Pazar Tahtası...
Aziz DARICI
Aziz DARICI
Ben Kimim?
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Sol, Muhafazakar İktidar Döneminde Eğitim Müfredatında…
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
Günümüzün Kerbela´sı Yemen´in Serencamı ve Ümmetin Duyarsızlığı…
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
Sen Hangi Millettensin?
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Adalet, Mizan ve Kitap Dengesi
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
Hangi Kriz?
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Kriz Zamanlarında Medya
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
Tarihsel Krizler ve Kritik
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Şeytanın Kucağındaki Müslüman
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
Düş ve Bayram
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
Kendini Allah´ın Dininde Hissetmek
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Dr. Ayhan Vergili: Hilmi Ziya Ülken Önemli Bir Sosyolog, Felsefeci ve Fikir Adamıdır!
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
Müdahaleler Günü; Aşura
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
Eğitimden Tasarruf olur Mu?
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
HİCRET NEDİR, NASIL HİCRET EDİLİR?
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
MÜSLÜMANLAR ‘KADER´E İNANIYOR MU?
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Allah´ım Beni İmandan Kur´an´dan ve Romandan Mahrum Eyleme (2)
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Amerikan Demokrasisi
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Enes TARIM
Enes TARIM
Yezid´den Bugüne Ortodoks İslam
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
Yola Çıkan Gençlere Yol Verin (Bir gencin hikayesi)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
İşba Noktasına mı Ulaştık Yoksa?
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
Son Zamanlarda İslami Camialara Yapılan Saldırıların Arka Planı
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
İnsanlığın Başkenti Kudüs
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Vicdanımız Kanıyor!
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
İstanbul Hava Durumu
Bugün
Sağanak
19°
15°
Pazar
Sağanak
18°
14°
Pazartesi
Parçalı bulutlu
19°
13°
Salı
Bulutlu
18°
14°
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
Mürşitlik alıcılık değil, vericiliktir…

Hacı Bektaşı Veli
DOLAR
5.6134
EURO
6.4316
Bosna Seçimleri ve Boşnaklar
Adelina SFİSHTA - 11.10.2018 Perşembe
Tarih: 11.10.2018 07:26:21

11.10.2018 Perşembe

Bosna seçimleri ve Boşnaklar. Esas soru: Boşnaklar Bosna projesini yönetebilecek mi?

Boşnaklar, talihsiz evlatları Balkanların…

1992-1995 savaş sürecinin katliamına uğrayan mazlum halk.

Boşnaklar paramparça, sahip oldukları topraklar ve Boşnak toplumları muhtelif devletler içerisinde parçalanmış ve birlik olabilme şansları yok gibi.

Ellerinde 3 etnik unsur arasında bölünmüş bir devlet var, yukarıdaki haritada gördüğünüz Bosna Hersek Devleti.

Seçim sonuçlarından ziyade, cevabını aramamız gereken soru şu: Boşnaklar bu devleti yönetebilecek mi? Bosna seçimlerine işte bu gözle bakmamız gerek.

Gelin önce Bosna´daki “yönetim yapısını” çok genel olarak anlatalım. Sonra seçimneticelerine bakalım.

Haritaya dikkatli bakınbu devlet Boşnakların değil sadece, 3 etnik unsurun devleti. Çizgi ve renklerle ayrılmış bütün alanlar, ayrı yönetim birimleri.

Bosna Devletinin yasal statüsü, anayasal çerçevesi, 1992-1995 savaşı sonrası, uluslararası camia tarafından belirlenmiş ve 1995 Dayton anlaşması ile şekillenmiş.

Buna göre:

En tepede, Bosna-Hersek Devleti (Federal Devlet). Bu devlet, 3 etnik unsurun seçtiği 3 cumhurbaşkanı tarafından yönetilir ve cumhurbaşkanları 6 ay dönüşümlü olarak 4 yıl görev yapar. Federal devletin federal organları mevcuttur ve her organ 3 etnik unsur tarafından oluşturulur ve yönetilir. Federal hükümet, federal parlamento, federal mahkeme en önemli organlarıdır. Devlet televizyonu da bu kapsamdadır.

Bosna Hersek devleti düzeyinde hükümet yapısında en kritik kurumlar; dış politika, savunma, gümrük ve sınır gözetimi, seçimler, dış ticaret, mali ve parasal politikalar ile ilgili yönetim unsurlarıdır. Bu yönetim birimleri devlet düzeyinde kararlar alırlar.

Bosna-Hersek Devleti-Federal yapı, Sırp çoğunluğun yaşadığı Bosna-Hersek Sırp cumhuriyeti ile Boşnak ve Hırvatların birlikte oluşturduğu Bosna-Hersek Federasyonu”ndan oluşur.

“Bosna Hersek Devleti” ile “Bosna Hersek Federasyonu” birbirine karıştırılır Türkiye´de. Ayrıca zannederler ki, Bosna´yı Boşnaklar yönetiyor tek başlarına. Eurovision Şarkı yarışmasında Bosna´dan tam puan alınamadığında, Türkiye “ya bu Boşnaklar niye bize oy vermiyor” diye gürültü çıkartır. Bilmezler ki, Bosna´da bütün yönetim organları, Boşnak-Hırvat ve Sırplar tarafından oluşturulur ve kararlar 3´lü rey ile alınır.

Bu yazıyı okuduktan sonra “canımız” Boşnaklara kızmayın.

Gelelim federasyonların yapılarına. Federasyonlar oldukça geniş yönetim yetkilerine ve haklara sahiptirler. Federasyonların parlamentoları, hükümetleri, mahkemeleri, eğitim-sağlık gibi, icracı bütün bakanlıkları bulunmaktadır. Merkezi hükümette olan ve devlet kararlarını oluşturann-dış politika gibi- bakanlıkların dışında bütün bakanlıklar vardır federasyonlarda.

Bosna Hersek Federasyonu, Washington Anlaşmasına göre, 10 Kantondan oluşmaktadır. Kantonlar geniş yönetim yetkilerine sahiptirler. Kantonların yetkileri içinde bulunan hususlarda, Federasyon ve merkezi hükümetler karar verici durumda olamaz, çelişki ve çatışmalar, yargı yolu ile çözümlenir. Yani Kantonun olumlu oy vermediği bir konu, zor aşılır Bosna´da.

Kantonların da meclisleri, hükümetleri ve mahkemeleri bulunur.

Sırp Cumhuriyetinde “kanton” yapılanması yoktur. Bosna Hersek Sırp Cumhuriyeti esasen müşterek yasaları da uygulamaz; kendi parası, kendi gümrükleri vb. bağımsızmışgibi hareket eder.

Bosna Hersek Devletinde son yönetim birimi ise “belediyeler”dir. 3 etnik unsura ait 137 belediye vardır. Bosna Hersek Federasyonunda 74, Bosna Hersek Sırp Cumhuriyetinde ise 63 belediye bulunmaktadır.

Şimdi siz Boşnak olun, siz Boşnak kontenjanından seçilmiş cumhurbaşkanı olun, parlamenter olun, kanton meclisi üyesi olun… Nasıl yöneteceksiniz bu devleti?

İşte Boşnakların birinci problemi, Boşnak toplumlarının çeşitli devletler içinde parçalanmış, sosyolojik bütünlüğünün bozulmuş olmasıİkinci problemi ise,yönetemeyecekleri bir devletlerinin olması.

Bu iki esası dikkate alarak olanı biteni değerlendirmek gerek.

Gelelim seçimlere ve Bosna Hersek Devletinin geleceğine ilişkin düşüncelerime.

Seçimle ilgili sayımlar halen devam ediyor ama, Bosna Merkezi Seçim Komisyonu´nun 10.10.2018 tarihinde yayımladığı rakamlardeğerlendirme yapabilmemiz için oldukça yeterli.

Cumhurbaşkanları net olarak belli oldu. 3 etnik unsurdan 3 adet cumhurbaşkanı seçildi. Gelecek 4 yıllık dönem için dönüşümlü cumhurbaşkanlığı yapacaklar.

Sırp ve Hırvatlar oldukça milliyetçi adaylar seçtiler.

Sırplardan Milorad Dodik kazandı. %10 farkla.

DODIK MILORAD – SAVEZ NEZAVISNIH SOCIJALDEMOKRATA – SNSD % 53,74

IVANIĆ MLADEN – SAVEZ ZA POBJEDU % 43,05

Boşnaklardan Şefik Zaferoviç kazandı. %3 farkla.

DŽAFEROVIĆ ŠEFIK – SDA – STRANKA DEMOKRATSKE AKCIJE % 36,80

BEĆIROVIĆ DENIS – SDP – SOCIJALDEMOKRATSKA PARTIJA BOSNE I HERCEGOVINE33,70

Hırvatlardan Zeljko Komsiç kazandı. %18 farkla.

KOMŠIĆ ŽELJKO – DEMOKRATSKA FRONTA53,11

ČOVIĆ DRAGAN-HDZ BIH-HRVATSKA DEMOKRATSKA ZAJEDNICA BOSNE I HERCEGOVINE             %35,59

Seçilen, Sırp ve Hırvat cumhurbaşkanları, cumhurbaşkanlığı işlemlerinde ve kararların alınmasında, elbette kendi ayrılıkçı düşüncelerini ön planda tutacaklar. Bu en önemli risk Bosna´nın geleceği için.

İşin kötü tarafı bu tarz siyasetler ve ayrılıkçı söylemlersiyasilere prim de kazandırıyorİki milliyetçi adayın önündeki tek engel, engel ise tabii, AB. AB´nin anti demokratik rejimlere karşı pasif tutumunu düşünürsek, bu milliyetçi liderlerin sebep olacağı olaylarda, AB´den aksiyoner bir çözüm bekleyemeyiz.

Oluşacak bu ortam, deyim yerinde ise, Rusların operasyonları için biçilmiş kaftan.

Sırplardan Bosna Hersek Devletinin cumhurbaşkanı olarak seçilen Milorad Dodik, daha ilk günden, Rusya ile “müthiş ilişkilerden”, “NATO üyeliğinden vazgeçmekten” bahseden, savaş kokan demeçler vermeye başladı.

Bosna Hersek Federasyonundaki Hırvatların gözü, zaten AB üyesi olan Hırvatistan´da. Hersek Hırvatları; Hırvatistan´la birleşmelerinin, kendilerini süratle AB vatandaşı haline getireceğini ve geleceği olmayan bir Bosna Hersek´in “boş hayal” olduğunu düşünüyorlar. İşte seçimlerde bu düşünceleri dillendiren bir lider Zeljko Komsiç %20´ye yakın bir farkla Hırvat cumhurbaşkanı oldu.

Stratejik kararlar ve uygulamalar için; Bosna Hersek Devleti cumhurbaşkanları, parlamentosu ve de stratejik yönetim birimleri, birinci derece öneme sahip.

Şimdi daha dikkatle düşünün, iki cumhurbaşkanı ayrılık düşüncesine sahip ve bunlardan Sırp olanı ise hem ayrılıkçı hem de Bosna Hersek Devletini Rusya´nın güdümüne sokmaya azmetmiş. Siz bir kez daha Boşnak cumhurbaşkanı olun ve bu ikiliye karşı tek başınıza Bosna Hersek Devletini Boşnaklar nasıl yönetebilir ve bu devleti nasıl bir arada tutulabilir? Kolay değil, değil mi?

Üstelik, Boşnakların hem cumhurbaşkanlığı hem de parlamenter oyları çok parçalı ve Boşnak siyasetinin dayanışma içinde hareket edebilme potansiyeli hayli zayıf.

Bu seçim sonuçları adeta Bosna Hersek Devleti için, “sonun başlangıcı” gibi. Sizi çok ürkütmeyeyim ama; toplumların arasında ve idari mekanizmalarda yoğun çatışmaların yaşanacağı bir sürece girebileceğimizi düşünüyorum.

Bu tabloyu, Hırvatların biz Hırvatistan´a katılır, işimize bakarız tavrı, Boşnaklar açısından,durumu daha da vahim hale getirecektir. Savaş döneminde öyle olmadı mı? Sırp ve Hırvatlar, Boşnaklara birlikte saldırmadılar mı?

Bu tablo içinde ne yapabilir Boşnaklar ve siz olsanız kimden medet beklerdiniz?

Türkiye” dediğinizi duyar gibiyim. Erdoğan´ın Türkiye içinde halka verdiği politik mesajlara bakarsanız, Erdoğan´ın bu yardımı yapacağını düşünebilirsiniz. Haklısınız ama artık eski Erdoğan yok ki. Erdoğan, bir çok meselede Putin´in uluslararası politik etki alanında kararlar veriyor. Son yıllardaki Balkan politikalarının izlerini iyi okursanız, Erdoğan´ın Balkan ülkelerindeki Rusya yanlısı devlet adamları veya siyasi şahsiyetlerle görüştüğünü göreceksiniz. Birkaç örnek vereyim: Bulgaristan´ın Rusya yanlısı cumhurbaşkanı Radev, Makedonya´nın Rusya yanlısı cumhurbaşkanı İvanov, Sırbistan´ın Rusya yanlısı cumhurbaşkanı Vucic, Moldova´nın Rusya yanlısı cumhurbaşkanı Dodon ve AB karşıtı Macaristan lideri Urban.

Bu nedenle, Erdoğan´ın Rus çizgisinde Balkan politikası izlemesi, Boşnakların mevcut devleti muhafaza edebilmeleri ve AB üyeliği konusunda desteklemeyecek ve aksine negatif etkileyecektir.

İş kalıyor NATO ile AB´ne ve özelde de Merkel´e.

Merkel´in Bosna´yı kolay bırakmayacağı, hatta NATO üyeliğinin çabuklaştırılmasında ciddi katalizör rol oynamaya çalışabileceği beklenmelidir. Ancak Sırp ve Hırvat milliyetçi-ayrılıkçıların, Bosna Hersek Devleti cumhurbaşkanı seçilmiş olması, AB-NATO ile ilgili yapılacak bütün işlemlerin bloke edilmesini de beraberinde getirecektir.

Trump´lı ABD´nin ise desteğini hiç beklememek gerek. ABD medyası da Balkanlarda ABD etkisizliğini ve Rusların ciddi mesafeler aldığını yazıp duruyor.

Şartlar gerçekten hayli zorlaştı bu seçimlerle. Allah Boşnak kardeşlerimize yardımcı olsun.

Benim Boşnaklara iki tavsiyem var:

Birincisi: Boşnakların, Arnavutlarla dayanışmalarını güçlendirmeleri ve böylece bölgesel güç geliştirmeleri olacaktır. Bu konuda, Kosova´nın en etkili politik lideri Albin Kurti´nin, Bosna meselesinde oldukça iyi bir şuura sahip olması ve Bosna ile Sancaklı çok sayıda Boşnak dosta sahip olması şanstır. Albin Kurti bu meselede, ilişkileri güçlendirmede kolaylaştırıcı olarak kullanılabilir. Arnavut-Boşnak birlikteliği güçlendirilmelidir.

İkincisi ise: Daha stratejik bir adımın atılması. Bu da Sancak Boşnaklarının, daha etkin hale getirilmesi ve NATO üyesi olmuş Karadağ ile daha yakın-özel ilişkiler kurulması.Karadağ´ın toplumsal dinamiklerine pozitif katkı verilirken, Karadağ Sancaklılarıkullanılarak, Sancak geneli için hazırlıklar artırılmış olur. Bu yolla, Bosna´yı bölmeye çalışanlara, Sırp Cumhuriyetini Bosna´dan koparmaya çalışanlara, Sancak kartı ile cevap verilmiş olacaktır.

Boşnakların AB ile de daha özel ilişkiler geliştirmeleri, artık daha fazla önem kazanmıştır.

Boşnakları zor günler bekliyor velhasıl.








Kaynak: Ocak Medya

Anahtar Kelimeler: Bosna Seçimleri Boşnaklar
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Zihinsel Kölelik
Zihinsel Kölelik
Sinan ESKİCİOĞLU - 19.10.2018 Cuma
AFRİKA´NIN TARIM POTANSİYELİ VE KÜRESEL REKABET KARŞISINDA TÜRKİYE
AFRİKA´NIN TARIM POTANSİYELİ VE KÜRESEL REKABET KARŞISINDA TÜRKİYE
Geçmişten günümüze muazzam bir potansiyele sahip olan Afrika tarım sektörü, uluslararası sistemde etkili olmak ve kıt kaynaklarını çeşitlendirmek isteyen güçler tarafından istismar edilmeye ziyadesiyle açık bir halde.
 ‘TATBİKAT DİPLOMASİSİ´: NATO ve RUSYA´NIN YENİ İLETİŞİM KANALI
‘TATBİKAT DİPLOMASİSİ´: NATO ve RUSYA´NIN YENİ İLETİŞİM KANALI
NATO, 25 Ekim 2018´den başlayarak Norveç merkezli bir alanda son yılların en büyük tatbikatlarından birini düzenlemeye hazırlanıyor.
RUSYA´NIN ORTA ASYA TÜRK CUMHURİYETLERİ ÜZERİNDEKİ EKONOMİK ETKİSİ
RUSYA´NIN ORTA ASYA TÜRK CUMHURİYETLERİ ÜZERİNDEKİ EKONOMİK ETKİSİ
Rusya, Çar Büyük Petro´nun belirlediği politika doğrultusunda 300 yıldır Orta Asya Türk Cumhuriyetleri üzerindeki hakimiyet mücadelesini ekonomik anlamda da sürdürürken, Türkiye ve Çin´in bölgedeki etkisi artarak devam ediyor.
TÜRKİYE ‘GÜZELYURT RESTLEŞMESİ´ İLE AKDENİZ´DE DURUŞUNU PEKİŞTİRDİ
TÜRKİYE ‘GÜZELYURT RESTLEŞMESİ´ İLE AKDENİZ´DE DURUŞUNU PEKİŞTİRDİ
Çok uluslu ve çok şirketli Doğu Akdeniz enerji denkleminde Türkiye, Kıbrıs ve çevresindeki kaynakların iki toplum tarafından da eşit şekilde paylaşılmasındaki kararlılığını "Güzelyurt restleşmesi" ile güçlendirdi.
Suudi Arabistan´ın Cürümleri
Suudi Arabistan´ın Cürümleri
M. Zülküf YEL - 19.10.2018 Cuma
Davetin Esasları, Yeni Mutezile ve Yeni Hariciler
Davetin Esasları, Yeni Mutezile ve Yeni Hariciler
Faruk BEŞER - 19.10.2018 Cuma
Bölgeyi Boş Bırakmamak Lazım
Bölgeyi Boş Bırakmamak Lazım
Kemal ÖZTÜRK- 19.10.2018 Cuma
Eleştiri, İlim İle Fikir İle ve Dahi Nezaket İle Olur
Eleştiri, İlim İle Fikir İle ve Dahi Nezaket İle Olur
Fatma BARBAROSOĞLU- 19. 10. 2018 Cuma
Danıştay ya Kocaeli´deki Polis Gibi Yapsaydı?
Danıştay ya Kocaeli´deki Polis Gibi Yapsaydı?
Ali KARAHASANOĞLU - 19. 10. 2018 Cuma
Cemal Kaşıkçı´ya ve kendimize borcumuz
Cemal Kaşıkçı´ya ve kendimize borcumuz
Hakan Albayrak - 19.10.2018
“İnni Küntü Minezzalimin”
“İnni Küntü Minezzalimin”
Abdurrahman DİLİPAK - 19.10.2018 Cuma