Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Mehmet BEYHAN
Mehmet BEYHAN
Soçi Zirvesi´ne karşı Varşova Konferansı
Aziz DARICI
Aziz DARICI
Düşünceye İffet ve Hayâ Gerek /1
Şakir KURTULMUŞ
Şakir KURTULMUŞ
Yeni Devir Kültür Edebiyat Sayfaları Arasında…
Necip CENGİL
Necip CENGİL
Eleştiriyi İhanet Olarak Görmek
Ramazan DEVECİ
Ramazan DEVECİ
İmam Humeyni Düşüncesinde ve İslam Devrimi´nin 40 Yıllık Sürecinde İslami Vahdet
Ramazan Keskin
Ramazan Keskin
SALÂT-NAMAZ (1-5)
Ali BULAÇ
Ali BULAÇ
Abdülkerim Süruş ve Kelam-ı Muhammed
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
Prof. Dr. Bilal SAMBUR
İran Devrimi´nin kırkıncı yıldönümü
Turan YAMAN
Turan YAMAN
Muhammed Tayyip Okiç: Hocaların Hocası
Ömer Naci YILMAZ
Ömer Naci YILMAZ
Domates biber patlıcanla gelen kuyruk acısı
Seyit Ahmet UZUN
Seyit Ahmet UZUN
Eşekleşme ve Ailede Sorun
Ramazan KAYAN
Ramazan KAYAN
Filistin´de Kız İstemek
Abdulbaki ÇAĞATAY
Abdulbaki ÇAĞATAY
Enbiya Yurdu Kudüs, Müslümanların 3000 Yıllık Başkentidir İşte Delili!
Bülent ACUN
Bülent ACUN
Üsküdar Kitap Fuarı´ndan
Mustafa GÜL
Mustafa GÜL
Hiçbir Nebi, Bir Dakika Sonrayı Bilemez
Enes TARIM
Enes TARIM
İnsan Hakları ve Din
Bayram YILMAZ
Bayram YILMAZ
Çiçero “Bir gün bir Türk…”
Abdülhamit KAHRAMAN
Abdülhamit KAHRAMAN
Eleştiri Bir Nimettir
F. Yılmaz ALTUNÖZ
F. Yılmaz ALTUNÖZ
Önceliklerimiz
Mustafa AYGÜN
Mustafa AYGÜN
Değerler Eğitimi İle “Değerli” Nesiller Yetiştirilebilir mi?
Nejdet DEMİREL
Nejdet DEMİREL
Filipin Moro Müslümanları ve Gözden Kaçanlar
Sait ALİOĞLU
Sait ALİOĞLU
Irkçılık ve Ulusalcılık…
Yusuf YAVUZYILMAZ
Yusuf YAVUZYILMAZ
İslam´ın Sol Yorumu Olabilir mi? -Hasan Hanefi ve Nurettin Topçu Örneği-1
Nevzat KAYA
Nevzat KAYA
Furkan Cemaati Provokasyonu!
Mehmet AKTAŞ
Mehmet AKTAŞ
Ben İnsanım!..
Cüneyt TORAMAN
Cüneyt TORAMAN
17/25 Aralık Kumpası!
Nuri YILMAZ
Nuri YILMAZ
Belediye Seçimlerinden Ne Kadar Ümitli Olalım?
Hasan POSTACI
Hasan POSTACI
Bir İktidar Alanı Olarak Yerel Yönetimler
İbrahim GEZER
İbrahim GEZER
Gideceği Yeri Bilmeyen Kaptanlar Diyarı…
Selvigül ŞAHİN
Selvigül ŞAHİN
Malatya´nın Gençlerinin Yüreklerinden Akan Mektuplar
Ferhat Özbadem
Ferhat Özbadem
Beyni-Tezkiretü´ş-şu`ar
Mustafa DOĞU
Mustafa DOĞU
Şemşamer Mezhepliler!
Hasan ŞEREFOĞLU
Hasan ŞEREFOĞLU
Şiddet Sarmalında İstikamet Kaybetmek
Davut GÜLER
Davut GÜLER
Trump´ın Suriye´den Çekilme Kararı ve Muhtemel Gelişmeler
 Dr. Ali YALÇIN
Dr. Ali YALÇIN
Müslümanlar Açısından Yüzün Yeniden İnşası
Cafer AKDENİZ
Cafer AKDENİZ
Darbe ve Direniş
Ziya GÜNDÜZ
Ziya GÜNDÜZ
Büyük Yürüyüşler Okumakla Başlar!
Necla Arpa GÜLAÇAR
Necla Arpa GÜLAÇAR
İnsan ve Hürriyet
Dr. Necmettin Acar
Dr. Necmettin Acar
Suudi Rejimini Bekleyen Asıl Tehlike Taht Kavgaları
Esat HOCALAR
Esat HOCALAR
Manzarayı Umumiye
Muhammet YETİŞ
Muhammet YETİŞ
Gençliğin Gidişatı ve Furkan Doğan Örnekliği
Ümit AKTAŞ
Ümit AKTAŞ
“Diriliş Pastası”
Muhittin BAĞCI
Muhittin BAĞCI
Uyanış
Celal TAHİR
Celal TAHİR
Ehliyet, Liyakat ve Sadakat
Mustafa Sefa ÇAKIR
Mustafa Sefa ÇAKIR
Ey Aziz Öğretmen!
Yakup GÜLER
Yakup GÜLER
Darbelerle Gelişen Türkiye!
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
EĞİTİM SERENCAMIMIZ!
Serdar ÇALIŞ
Serdar ÇALIŞ
ZAM.....
Zeynep HAŞEMİ
Zeynep HAŞEMİ
İyilik Meşalesi
Mesut AYDIN
Mesut AYDIN
Bir Eğitim Ayı Ramazan (HUTBE)
Nezir ERGENÇ
Nezir ERGENÇ
İnsan Hayvanla mı Yoksa Tanrıyla mı Kıyaslanmalı?
Mehmet DEVECİ
Mehmet DEVECİ
Umre Ziyaretimizden Notlar/3
Nusret AYDEMİR
Nusret AYDEMİR
Yürüyüş (İstikamet)
Mehmet M. GÜLAÇAR
Mehmet M. GÜLAÇAR
BAŞIMIZDA KULAK İSTİYORUZ
Hacı TÜRKAN
Hacı TÜRKAN
Erdoğan Semboldür
Fedakar KIZMAZ
Fedakar KIZMAZ
Raşel, Sen İnsanı Dinden İmandan Edersin!..
Fehmi DEMİRBAĞ
Fehmi DEMİRBAĞ
Ayla Seni Seviyorum
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
Dr. Yunus ÇOLAKOĞLU
İslam Dünyasında Şiddet ve Mikro Nüfuz Alanları
Mehmet ŞEREFOĞLU
Mehmet ŞEREFOĞLU
Bir Taşeronun Rüyası Olan Kadro
Esan GÜL
Esan GÜL
Çocuklarımız ve Adalet
Aslan DEĞİRMENCİ
Aslan DEĞİRMENCİ
Selahaddin Eyyubi´siz Ortadoğu Arayışı
Said Alioğlu
Said Alioğlu
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29
İman iki eşit parçadır. Yarısı sabır,yarısı şükürdür.

Hz. Muhammed
DOLAR
5.2964
EURO
6.0072
İstihbarat Rejimi Olmak
Fehim TAŞTEKİN
Tarih: 12.2.2019 08:58:46

´Arap Baharı´ diye etiketlenen süreç, Türk dış politikasının mayasını bozduğu gibi istihbarat devleti olmanın yolunu da açtı. Belki Arap Baharı´nın Türkiye´ye en mühim mirası budur. ‘Tek adamlık´ rejimler gölge adamların çantasında biriken sırlarla yürüyor.

Sıra dışı hevesleri diplomasi kaldırmaz. Diplomasi kayıttır, kuraldır, teamüldür. Kalıplara uymayan, çuvala sığmayan, çizgileri aşan gündemleri kovalayacak kanal istihbarattır. MİT Başkanı son yıllarda kritik bütün dış temaslarda arzı endam ediyor. Kamuoyuna kapalı ziyaretler çok daha fazladır.

‘Arap Baharı´ diye etiketlenen süreç, Türk dış politikasının mayasını bozduğu gibi istihbarat devleti olmanın yolunu da açtı. Belki Arap Baharı´nın Türkiye´ye en mühim mirası budur. ‘Tek adamlık´ rejimler gölge adamların çantasında biriken sırlarla yürüyor.

Devletlerarası ilişkilerde diplomasinin yerini gizli servis almaya başlamışsa sıra dışı, norm dışı, kanun dışı iş oranı artıyor demektir. Elbette diplomasi alanında işlerinin bir kısmını istihbarat şeflerine havale etmeyen tek bir devlet çıkmaz. Ama Dışişleri´nin işini artan oranda istihbarata havale etmek başka bir dönüşümle izah edilebilir.

***

Suriye´deki isyan dalgasının başında “Ne nedir, kim kimdir” bulmacasının başına oturanlar evvela “Suriye bir istihbarat devletidir” tanısıyla karşılaşırdı. Vekâlet savaşıyla rejim değiştirme oyunu, tabiatı gereği Türk istihbaratının rolünü de büyüttü ve çeşitlendirdi. CIA ve MI6 binlerce kilometre öteden gelip oyun oynar da Teşkilat-ı Mahsusa´nın halefi kendi bölgesinde oynamaz mı? Ayrıca Türkiye, Kudüs Gücü´yle asimetrik savaş yürüten İran´dan geri kalacak değil ya! Milis gücü oluşturmak, militan devşirmek, silah sevk etmek, eğitip donatmak, kumpas kurmak, suikast tertip etmek bu tür işlerin tabiatında var. Fakat bu işler sadece milis güçleriyle oyun oynamakla sınırlı kalmıyor.

Orta Doğu´daki rejimlerin röntgenini çıkardığımızda asıl işlerin istihbarat seviyesinde döndüğünü görürüz. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan´ın geçen hafta “Suriye ile alt düzeyde dış politika yürütülüyor” derken sözünü ettiği seviye… İddialara bakılırsa Suriye Genel İstihbarat İdaresi Başkanı Ali Memluk da geçen ay Antalya´ya teşrif edip Türk meslektaşlarıyla görüştü. Hiç de sürpriz sayılmaz. Hele Şam´daki Büyükelçilik iş bilmezlik eseri kapatıldığından beri normal. Rusların aracılığıyla yürüyen mesajlaşmalar bir kenara bazı işadamları ve emekli askerlerin de Şam-Ankara arasında kanal olduğu söylenegeldi. Ama kast ettiğim ‘istihbarat devleti´ olma emaresi, bu özel döneme mahsus ilişki kanallarının ötesinde bir durum.

***

Türkiye´nin girdiği yolun nereye çıktığını görmek için Orta Doğu´daki örneklerine yakından bakmak fikir verebilir. Mesela Mısır İstihbarat Şefi, İsrail gibi belalı bir devletle ilişkilerin görüldüğü dümende oturur. Filistinli örgütleri hizaya sokmak da onun işidir. Arap Baharı´nın emekli ettiği eski şef Ömer Süleyman bu alanlarda efsaneydi. Araplarla kritik temaslarda adı hep öne çıkardı. Yakın tarihe kadar diplomasi ve istihbarat kelimeleri yan yana geldiğinde zihinlerde canlanan isim eski Suudi İstihbarat Şefi, Ulusal Güvenlik Sekreteri ve Washington Büyükelçisi Prens Bender bin Sultan idi. Ali Memluk da az değildir. Son zamanlarda Memluk, Şam´la yeni başlangıç yapmak isteyen ülkelerin başkentlerinde dolaşır hale geldi. Ama Suriye´nin sorunlu dış ilişkiler ağı nedeniyle Memluk´un manevra alanı, Bender bin Sultan´ınkiyle kıyaslanamayacak kadar dardır. Emekli edilen Bender bin Sultan ne hikmetse geçenlerde Independent Arabia´ya anı penceresini açıverdi. Bu sır küpündeki azcık şeffaflık pek şüphe çekici ama bir Suud istihbarat şefinin eli nerelere kadar uzanır sorusunu aydınlatan bilgiler faydalı olabilir. Tabii olayın diğer tarafları konuşmadığı sürece anlattıklarının ne kadarı doğru bilemeyiz.

Prens Bender´i İran-Irak savaşı sırasında dönemin İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Velayeti ve Irak Dışişleri Bakanı Tarık Aziz ile birlikte New York´ta gizli görüşmeler yaparken görüyoruz. Yine 2007´de Lübnan´da Hizbullah ve Suud destekli blok arasında çatışma çıktığında Tahran´da pazarlık yaparken… Tahran´dan hemen sonra ABD Başkanı George W. Bush ile aynı masada…

Suud-İran bölgede köşe kapmaca oynarken dini lider Ali Hamaney´le görüşen, Ali Ekber Velayeti ve Ali Laricani gibi rejimin köşe taşlarıyla hep temasta kalan Prens Bender.

Prens Bender´in mesaisinin önemli bir bölümünü Suriye alıyor. Prens Bender´in Hafız el Esad´ın 2000´de ölümünün ardından kritik bir görevi vardır: Beşşar el Esad´ı Suud çizgisine çekmek. İsrail´le barış girişimleri dahil Şam ile Washington arasındaki kritik mesajlaşmalarda devreye giren ve Hafız el Esad´la her toplantısının en az üç saat sürdüğünü belirten Prens Bender baba Esad´ı oğul Esad´dan farklı anıyor:

“Beşşar´ı bir şey olmadan önce de tanıyordum. Bir şey olduğunu düşünmeye başlamasından sonra da. Hafız ile Beşşar arasındaki fark, yeryüzü ile gökyüzü arasındaki fark kadardır. Baba Esad tam bir adamdı. Şimdiki ise hâlâ bir çocuk. Babası dürüsttü. Çocuğun söylediği yalanlar ise doğru sözlerinden daha fazla.”

Hatta iddiasına göre ölümünden hemen önce Hafız el Esad, Prens Bender´den Beşşar´la konuşup biraz ufkunu açmasını da rica etmiş!

Faruk el Şara, Velid el Muallim, Abdülhalim el Haddam, Mustafa Tlass o vakitler Prens Bender´in Şam´da sıklıkla buluştuğu isimler arasında.

Prens Bender sistemi dönüştürme niyetini koruduğu ilk yıllarında Beşşar el Esad´ın Paris´te Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac ve Londra´da Britanya Başbakanı Tony Blair ile görüşmesine de ön-ayak oluyor. Bu ilişkinin altındaki mantık şu: Arap dünyasının ‘akil kralı´ ekseni kaymasın diye bir çocuğun elinden tutuyor, baba gibi. ‘Çocuk´ ve ‘baba´ kelimelerinin geçtiği bir sürü diyalog!

Beşşar el Esad´ın Rusya´nın Soğuk Savaş döneminden bir müttefik olduğunu hatırlayıp Moskova´ya uçması ancak iktidarının beşinci yılında mümkün olabildi. 2003´teki Irak işgalinden sonra sıranın Suriye´ye geleceğine dair tehditler ve Lübnan´da eski Başbakan Refik el Hariri´nin öldürülmesi sonrası Şam üzerinde artan baskılar Esad´ı Moskova ve Tahran´a itti. Bu yönelim Prens Bender´in siciline başarısızlık olarak giriyor. Beşşar´ın özellikle İran´la ilişkileri geliştirme eğilimi, Lübnan iç siyasetini dizayn etme ısrarı, Hariri´yi istifaya götüren baskılar ve nihayetinde ‘faali muğlak´ bir bombalı saldırıyla öldürülmesi Prens Bender´in Şam´daki verimli toplantılarının da sonunu getiriyor.

***

2011´de Suriye´de gösteriler patlak verince Suudiler için de intikam vaktiydi. Bu dönemde Prens Bender´in Rusya lideri Vladimir Putin´le görüşmelerinden çok çarpıcı bir anekdot medyaya sızdırılmıştı. Prens, Rusya´yı Kafkasya´daki selefi cihatçılarla vurabileceklerini ima ediyordu.

Bender bin Sultan ya da Ali Memluk istihbarat devleti denildiğinde meseleye ayna tutan figürlerdir. Bu tür ülkelerin bagajları, diplomasi ayağı için fazla netamelidir. Türkiye´de cari siyaset, kendi diplomatik birikimini değersizleştirip bu türden perde arkası becerileri gurur vesilesi yapar hale geldi. Fakat dış ilişkilerde kayıtdışı oranı kabardıkça rejimlerin karakteri de değişiyor. Ya da rejim karakterini yitirirken karanlık ilişkiler ağı genişliyor.

 








Kaynak: Gazete Duvar

Anahtar Kelimeler:
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Kürtler HDP´ye neden oy veriyor?
Kürtler HDP´ye neden oy veriyor?
İbrahim GÜÇLÜ
Malatya Ak Parti´nin Tüm İlçelerde Meclis Üyeliği Adayları
Malatya Ak Parti´nin Tüm İlçelerde Meclis Üyeliği Adayları
19.02.201910 AKP´nin, merkez Battalgazi ve Yeşilyurt ilçeleri ile diğer 11 ilçedeki belediye meclis üye adaylarının listesi İl Seçim Kurulu´na verildi.
Maduro´dan Trump´ın konuşmasına Nazi benzetmesi
Maduro´dan Trump´ın konuşmasına Nazi benzetmesi
Venezuela Devlet Başkanı Maduro, ABD Başkanı Trump´ın sosyalizmi hedef alan konuşmasının ideolojileri yasaklamada "neredeyse Nazi tarzında" olduğunu söyledi.
Doğu´dan Batı´ya ABD´nin Bitmeyen Planları
Doğu´dan Batı´ya ABD´nin Bitmeyen Planları
Yazarımız Mehmet Beyhan´ın Özgün irade Dergisi Şubat 2019 dönemi 178. Sayısında yayımlanan “Doğu´dan Batı´ya ABD´nin Bitmeyen Planları” başlıklı yazısı…
Hulusi Akar´dan Suriye için net mesaj!
Hulusi Akar´dan Suriye için net mesaj!
Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, "YPG terör örgütünün bölgeden çıkarılması, hudutlarımızın ve halkımızın güvenliği açısından en önemli konudur. Güvenli bölgede sadece Türkiye olmalıdır." dedi.
İnternet reklamlarında vergi düzenlemesi
İnternet reklamlarında vergi düzenlemesi
İnternet ortamında reklam hizmeti veren veya aracılık eden tam veya dar mükellef gerçek kişiler ile dar mükellef kurumlara yapılacak ödemelere ilişkin vergi uygulamasının detayları belirlendi.
Seküler İslam´a Doğru
Seküler İslam´a Doğru
ALİ AĞCAKULU - 09. 03. 2018
10 ülkeden 10 ilginç bilgi
10 ülkeden 10 ilginç bilgi
Av. Ercan Ezgin
Amerika Yine Tehdit Ediyor
Amerika Yine Tehdit Ediyor
İBRAHİM SEVGİLİ / DOĞRUHABER
Daha ne olsun, bu ülkede ÇETO diye bir dergi çıkıyor!
Daha ne olsun, bu ülkede ÇETO diye bir dergi çıkıyor!
ÇETO Çocuk sevincini bütün sahifelerine yaymış her yaştan kişiye hitap eden başka bir dergi var mı bilmiyorum. Üstelik bütün dünya çocuklarının seslerini aynı bahçede toplayabilen bir dergi olmak da öyle her dergiyim diye ortalıkta dolanan mevkutelerin harcı değil. Hüseyin Akın yazdı.
Katar´a ihracat milyar doları aştı
Katar´a ihracat milyar doları aştı
Türkiye´nin Katar´a ihracatı 2018´de yüzde 62´lik artışla 1 milyar 18 milyon dolara yükseldi.
Kassam Tugayları sözcüsü Ebu Ubeyde´den Bitcoin çağrısı
Kassam Tugayları sözcüsü Ebu Ubeyde´den Bitcoin çağrısı
Hamas´ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları, Filistin direnişine sanal para Bitcoin ile destek talebinde bulundu.
Milli-yet(çilik) Üzerine Bir Bakış
Milli-yet(çilik) Üzerine Bir Bakış
İLEM I. Kademe Öğrencisi Recep Yiğit´in, milliyetçilik üzerine değerlendirdiği “Milli-yet(çilik) Üzerine Bir Bakış” adlı yazısını, düşünsel literatürümüzde bir yeri olsun diye iktibas ediyoruz…
Trump´ın Ulusal Güvenlik Danışmanı Bolton: Sert Bir Şekilde Karşılık Verilecek
Trump´ın Ulusal Güvenlik Danışmanı Bolton: Sert Bir Şekilde Karşılık Verilecek
Diplomatik ve Ticari Süreç Müzakereleri
“Sahte haber” konusu yeni mi?
“Sahte haber” konusu yeni mi?
T24 yazarı Füsun Sarp Nebil, “Sahte haber” konusu yeni mi?” başlıklı yazısında, Trump´un başkan seçilmesi döneminde, onun Ruslar tarafından gizli bir şekilde desteklendiği mes´elesinden başlamak üzere, bizde ve birçok Ortadoğu ülkesinde meydana gelen bazı ‘sosyal, siyasal´ olayların vuku bulmasında, etkili olan ‘sahte haber´ olgusunun, bu kez Batılılar için tedavülde olduğuna dair görüşlerini dile getirmektedir.